Tăng huyết áp kèm gút nên ăn gì, kiêng gì?
Nhiều người mắc cùng lúc tăng huyết áp và gút, trong khi lời khuyên ăn uống cho từng bệnh đôi khi trái ngược nhau. Trang này đối chiếu đánh giá của từng thực phẩm với cả hai bệnh, để bạn biết món nào ăn yên tâm, món nào cần cân nhắc.
Thực phẩm hợp cả hai bệnh
Được đánh giá “nên ăn” với cả hai bệnh; có thể làm nền cho bữa ăn hằng ngày.
- Hành tây
- Gạo lứt
- Gạo tẻ
- Cà rốt≤ 200g/ngày
- Cà chua
- Đậu phụ≤ 200g/ngày
- Bún
- Lạc
- Rau sống≤ 300g/ngày
- Dưa chuột
- Khoai lang≤ 150g/ngày
- Đậu phụ non≤ 300g/ngày
- Miến dong
- Dầu Ô liu
- Giá đỗ
- Nước cốt dừa
- Dứa≤ 150g/ngày
- Đậu xanh
- Nghệ tươi
- Gạo nếp
- Bí đỏ≤ 200g/ngày
- Bột gạo
- Rau Bắp cải
- Quả Chuối
- Bánh phở
- Rau Muống≤ 300g/ngày
- Nước Dừa≤ 300ml/ngày
- Rau Cải xanh
- Củ Cải trắng
- Rau Ngót
- Đậu que
- Quả Bầu≤ 400g/ngày
- Quả Bơ≤ 150g/ngày
- Rau Mùng tơi≤ 200g/ngày
- Hạt Chia
- Rau Xà lách
- Sữa tươi nguyên kem không đường
- Bí xanh≤ 400g/ngày
- Bột năng
- Củ Su hào
Tốt cho bệnh này, không hợp bệnh kia
Đây là phần dễ sai nhất khi tự tìm lời khuyên cho từng bệnh riêng lẻ. Với các thực phẩm này nên ăn ít, hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai.
Hợp gút: An toàn.
Không hợp tăng huyết áp: Natri cực kỳ cao. Gây tăng huyết áp.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tăng huyết áp: Hàm lượng Natri cực kỳ cao (5493mg/100g). Là nguy cơ chính gây tăng huyết áp.
Hợp tăng huyết áp: Hàm lượng Natri thấp (nếu không thêm muối). Kali cao giúp hỗ trợ hạ huyết áp.
Không hợp gút: Purin cao (≈150-175mg/100g). Nên tránh, đặc biệt khi đang lên cơn Gút.
Hợp gút: Không chứa Purin (0mg). An toàn với người bệnh Gút.
Không hợp tăng huyết áp: Chất béo bão hòa và Cholesterol cao có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và xơ vữa.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tăng huyết áp: Natri cực kỳ cao (681mg/100g). Gây tăng huyết áp nghiêm trọng.
Hợp gút: An toàn (Purin rất thấp).
Không hợp tăng huyết áp: Thường có Natri cao (450mg/100g). Cần hạn chế.
Hợp tăng huyết áp: Natri thấp, Kali cao, Omega-3 có lợi cho huyết áp.
Không hợp gút: Purin cao (170mg/100g). Dễ làm tăng axit uric máu.
Hợp gút: An toàn (Purin rất thấp).
Không hợp tăng huyết áp: Natri cực kỳ cao (700mg/100g). Cần hạn chế nghiêm ngặt.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tăng huyết áp: Natri cực kỳ cao (480mg/100g) do thường có muối trong thành phần.
Hợp tăng huyết áp: Kali cao (314mg), Magie cao và Natri thấp. Rất tốt cho kiểm soát huyết áp.
Không hợp gút: Purin rất cao. Nên tránh, đặc biệt trong đợt cấp.
Hợp tăng huyết áp: Chất béo bão hòa thấp, Kali cao. Tốt (nếu chế biến ít muối).
Không hợp gút: Purin cao (150-200mg/100g). Dễ làm tăng axit uric máu.
Hợp gút: Purin thấp. An toàn.
Không hợp tăng huyết áp: Hàm lượng Natri rất cao (tự nhiên từ nước biển và thêm vào).
Hợp gút: Purin thấp. An toàn tuyệt đối.
Không hợp tăng huyết áp: Natri cực kỳ cao (700mg/100g). Dễ làm tăng huyết áp và tăng gánh nặng tim.
Hợp gút: Quá trình ngâm chua/luộc làm giảm đáng kể hàm lượng Purin. An toàn khi dùng lượng vừa phải.
Không hợp tăng huyết áp: Hàm lượng Natri CỰC CAO (250-500mg/100g) do ngâm muối. Cần rửa/xả nước thật kỹ và HẠN CHẾ để kiểm soát huyết áp.
Hợp gút: Purin thấp (thực phẩm từ sữa). An toàn.
Không hợp tăng huyết áp: Hàm lượng Natri rất cao (300-400mg/100g). Cần chọn loại ít Natri (Low-sodium) hoặc không muối để sử dụng.
Hợp tăng huyết áp: Kali cao (320mg/100g), Natri thấp (90mg/100g). Omega-3 cũng giúp cải thiện chức năng mạch máu, hỗ trợ hạ huyết áp.
Không hợp gút: Cá nục có hàm lượng Purin cao. Người bệnh Gút nên tránh, đặc biệt trong đợt cấp.
Ăn được nhưng nên hạn chế
Ít nhất một bệnh cần giới hạn lượng; số gam là mức tối đa chặt hơn giữa hai bệnh.
- Trứng Gà≤ 1quả/ngày/ngày
- Thịt Lợn≤ 50g/ngày
- Thịt Gà≤ 50g/ngày
- Tôm≤ 50g/ngày
- Nấm rơm≤ 150g/ngày
- Nấm hương≤ 100g/ngày
- Thịt Bò≤ 50g/ngày
- Yến mạch≤ 40g/ngày
- Cá Chép
- Cá Trắm
- Súp lơ xanh≤ 100g/ngày
- Mộc nhĩ≤ 10g/ngày
- Măng tươi
- Rau Cải ngọt
- Cá Lóc≤ 50g/ngày
- Bánh mì nguyên cám≤ 75g/ngày
- Rau Dền≤ 50g/ngày
- Hạt Vừng
- Cá Diêu hồng
- Thịt Dê≤ 100g/ngày
- Cá Basa
- Cá Lăng
- Cá Rô
- Cần tây
- Rau Chân vịt≤ 100g/ngày
- Cá≤ 50g/ngày
- Cá Bống
- Cá Trê
- Cá Trôi
- Lòng trắng Trứng≤ 100g/ngày
Nên tránh với cả hai bệnh
- ĐườngNên tránh
Tiêu thụ đường cao có liên quan mật thiết đến tăng huyết áp.
- Cá CơmNên tránh
Natri cực kỳ cao trong cá cơm khô, mắm. Tránh tuyệt đối loại chế biến mặn.
- Cá MòiNên tránh
Natri rất cao khi đóng hộp. Cần chọn loại ít muối hoặc ăn cá tươi.
- Cá ngừ hộpNên tránh
Natri rất cao ($sim 350-500$mg/100g). Cần hạn chế nghiêm ngặt và chọn loại 'Ít Natri' (Low-sodium) hoặc rửa qua nước trước khi ăn.
- Cua biểnNên tránh
Natri cao (395mg/100g). Dễ gây tăng huyết áp.
- BiaNên tránh
Uống bia (cồn) thường xuyên làm tăng huyết áp. Chỉ nên dùng lượng rất nhỏ (1 lon/ngày) hoặc kiêng.
- Nước LẩuNên tránh
Rất giàu Natri (muối). Natri cao làm tăng huyết áp và tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.
- Ức Gà sấyNên tránh
Natri cực kỳ cao. Tuyệt đối tránh xa hoặc chỉ dùng loại có nhãn 'Ít Natri' (Low Sodium) nếu có.
- Rượu GạoNên tránh
Gây tăng huyết áp. Cần tránh.
- GhẹNên tránh
Natri cao (395mg/100g). Dễ gây tăng huyết áp.
Món ăn quen thuộc hợp cả hai bệnh
Không có nguyên liệu chính bị đánh giá “nên tránh” hay “hạn chế” với bệnh nào; món ghi “nấu nhạt” thì bớt nước mắm, muối hoặc đường khi nấu.
- Phở Trộn Thịt Bò (Thịt bò nướng)450–600 kcal/tô/bátnấu nhạt
- Cơm trắng300–350 kcal/bát
- Thịt kho tàu450–500 kcal/phầnnấu nhạt
- Rau muống luộc30–40 kcal/đĩanấu nhạt
- Đậu phụ chiên sả ớt200–250 kcal/phần
- Cá kho nghệ250–300 kcal/phầnnấu nhạt
- Bánh Lọc (Gói lá)150–250 kcal/chiếcnấu nhạt
- Súp lơ trắng luộc25–30 kcal/100gnấu nhạt
- Xoài chín60–70 kcal/100g
- Gỏi Cá Chép Xoài Xanh300–400 kcal/phầnnấu nhạt
- Bún chả500–600 kcal/suấtnấu nhạt
- Xôi trắng400–450 kcal/bátnấu nhạt
Câu hỏi thường gặp
Người vừa tăng huyết áp vừa gút nên ăn gì?
Ưu tiên hành tây, gạo lứt, gạo tẻ, cà rốt, cà chua, đậu phụ… (153 thực phẩm được đánh giá phù hợp với cả hai bệnh), chế biến luộc, hấp, nấu canh, ít muối, ít đường và ít mỡ.
Thực phẩm nào tốt cho tăng huyết áp nhưng không hợp với gút (và ngược lại)?
Có 28 thực phẩm như vậy, ví dụ muối biển (hợp gút, không hợp tăng huyết áp); nước tương (hợp gút, không hợp tăng huyết áp); ức gà (hợp tăng huyết áp, không hợp gút); mỡ nước (hợp gút, không hợp tăng huyết áp). Với những thực phẩm này nên chọn lượng nhỏ hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai bệnh.
Khi chế độ ăn của hai bệnh mâu thuẫn thì ưu tiên bệnh nào?
Thường ưu tiên bệnh đang kiểm soát kém hơn hoặc có nguy cơ biến chứng cao hơn, và chọn thực phẩm hợp cả hai làm nền bữa ăn. Hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn riêng.
Xem thêm
Đánh giá dựa trên thành phần dinh dưỡng và khuyến nghị phổ biến, áp dụng chung cho nhóm bệnh, không thay cho chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Người có nhiều bệnh, bệnh nặng hoặc đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.