Tăng huyết áp kèm suy thận nên ăn gì, kiêng gì?

Nhiều người mắc cùng lúc tăng huyết áp và suy thận, trong khi lời khuyên ăn uống cho từng bệnh đôi khi trái ngược nhau. Trang này đối chiếu đánh giá của từng thực phẩm với cả hai bệnh, để bạn biết món nào ăn yên tâm, món nào cần cân nhắc.

66hợp cả hai bệnh
79ăn được, nên hạn chế
98tốt bệnh này, hại bệnh kia
38nên tránh với cả hai

Khi có suy thận, các hạn chế ăn uống của bệnh này (kali, phốt pho, muối, nước, đạm…) thường được ưu tiên và phải theo xét nghiệm, chỉ định của bác sĩ. Danh sách dưới đây chỉ để tham khảo.

Thực phẩm hợp cả hai bệnh

Được đánh giá “nên ăn” với cả hai bệnh; có thể làm nền cho bữa ăn hằng ngày.

Tốt cho bệnh này, không hợp bệnh kia

Đây là phần dễ sai nhất khi tự tìm lời khuyên cho từng bệnh riêng lẻ. Với các thực phẩm này nên ăn ít, hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai.

Rau thơm
Hợp tăng huyết áp: Nguồn Kali cực kỳ cao (554mg/100g) giúp điều hòa huyết áp. Calo và Natri thấp.
Không hợp suy thận: Kali rất cao (554mg/100g). Cần hạn chế nghiêm ngặt, chỉ dùng như gia vị, không ăn lượng lớn.
Hạt Tiêu
Hợp tăng huyết áp: Kali cực kỳ cao và Natri thấp. Tuy nhiên, Piperine có thể gây nóng.
Không hợp suy thận: Kali cực kỳ cao (1329mg/100g khô) và Phốt pho cao. Cần hạn chế nghiêm ngặt.
Thịt Lợn
Hợp tăng huyết áp: Thịt nạc có Natri vừa phải. An toàn khi dùng vừa phải.
Không hợp suy thận: Protein rất cao (27g/100g). Cần hạn chế nghiêm ngặt theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát gánh nặng Nitrogen và Phốt pho.
Tỏi
Hợp tăng huyết áp: Giúp giảm huyết áp nhẹ (đặc biệt là tỏi ngâm), tương đương một số loại thuốc ở liều cao hơn.
Không hợp suy thận: Giàu Kali (401mg/100g) và Phốt pho (153mg/100g). Cần kiểm soát lượng dùng nghiêm ngặt, chỉ nên dùng lượng nhỏ làm gia vị, hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ.
Thịt Gà
Hợp tăng huyết áp: Natri vừa phải. Nguồn Protein nạc lành mạnh.
Không hợp suy thận: Protein cực kỳ cao (31g/100g). Cần hạn chế nghiêm ngặt theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát gánh nặng Nitrogen.
Lạc
Hợp tăng huyết áp: Natri thấp (18mg/100g) và Kali cao (705mg/100g). Rất tốt cho việc kiểm soát huyết áp.
Không hợp suy thận: Kali rất cao (705mg/100g), Phốt pho cao (376mg/100g) và Protein cao.
Khoai lang
Hợp tăng huyết áp: Giàu Kali (337mg/100g) và Magie, giúp cân bằng Natri, rất tốt cho việc kiểm soát huyết áp.
Không hợp suy thận: Hàm lượng Kali cao (337mg/100g). Vượt ngưỡng an toàn cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối.
Nước hầm xương
Hợp suy thận: Protein, Kali, Phốt pho ở mức thấp (tốt hơn ăn thịt). An toàn hơn nhiều thực phẩm khác.
Không hợp tăng huyết áp: Thường được nêm muối trong nấu ăn. Tuyệt đối không nêm muối khi dùng với người tăng huyết áp.
Nấm rơm
Hợp tăng huyết áp: Kali rất cao (364mg/100g) và Natri cực thấp. Hỗ trợ điều hòa huyết áp hiệu quả.
Không hợp suy thận: Kali rất cao (364mg/100g) và Phốt pho cao (120mg/100g). Cần hạn chế nghiêm ngặt.
Ức Gà
Hợp tăng huyết áp: Hàm lượng Natri thấp (nếu không thêm muối). Kali cao giúp hỗ trợ hạ huyết áp.
Không hợp suy thận: Rất cao protein ($sim 31$g/100g) và Kali, Phốt pho cao. Cần hạn chế nghiêm ngặt và chỉ sử dụng theo chỉ định của bác sĩ/chuyên gia dinh dưỡng.
Nấm hương
Hợp tăng huyết áp: Kali cao (304mg/100g) và Natri thấp. Hỗ trợ điều hòa huyết áp.
Không hợp suy thận: Kali cao (304mg/100g) và Phốt pho cao (112mg/100g). Cần hạn chế nghiêm ngặt lượng dùng để kiểm soát Phốt pho và Kali huyết.
Thịt Bò
Hợp tăng huyết áp: An toàn. Natri vừa phải.
Không hợp suy thận: Protein rất cao (26g/100g). Cần hạn chế nghiêm ngặt theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát gánh nặng Nitrogen.
Yến mạch
Hợp tăng huyết áp: Rất giàu Kali (429mg/100g) và Magie (177mg/100g), Natri rất thấp (2mg/100g).
Không hợp suy thận: Phốt pho cực kỳ cao (523mg/100g) và Kali (429mg/100g) cao. Cần hạn chế nghiêm ngặt và chỉ sử dụng lượng rất nhỏ (≤ 30g yến mạch khô) theo chỉ định bác sĩ.
Đậu xanh
Hợp tăng huyết áp: Kali cực kỳ cao (1246mg/100g) và Natri thấp. Tuyệt vời để hỗ trợ điều hòa huyết áp.
Không hợp suy thận: Kali cực kỳ cao (1246mg/100g) và Phốt pho rất cao (367mg/100g).
Me
Hợp tăng huyết áp: Kali cực kỳ cao (628mg/100g) và Natri thấp. Tốt cho điều hòa huyết áp (nếu thận bình thường).
Không hợp suy thận: Kali cực kỳ cao (628mg/100g). Gây nguy hiểm với người suy thận giai đoạn cuối.
Cá Chép
Hợp tăng huyết áp: Chất béo bão hòa thấp, Kali cao. Tốt (nếu chế biến ít muối).
Không hợp suy thận: Phốt pho và Kali cực kỳ cao. Cần hạn chế nghiêm ngặt và chỉ dùng theo chỉ định bác sĩ thận học.

Ăn được nhưng nên hạn chế

Ít nhất một bệnh cần giới hạn lượng; số gam là mức tối đa chặt hơn giữa hai bệnh.

Nên tránh với cả hai bệnh

Muối biểnNên tránh
Natri cực kỳ cao. Gây tăng huyết áp.
Nước mắmNên tránh
Natri cực kỳ cao (7851mg/100g, tương đương ≈20g muối/100ml).
ĐườngNên tránh
Tiêu thụ đường cao có liên quan mật thiết đến tăng huyết áp.
Nước tươngNên tránh
Hàm lượng Natri cực kỳ cao (5493mg/100g). Là nguy cơ chính gây tăng huyết áp.
Bánh mìNên tránh
Natri cực kỳ cao (681mg/100g). Gây tăng huyết áp nghiêm trọng.
Bột chiên xùNên tránh
Natri cực kỳ cao (700mg/100g). Cần hạn chế nghiêm ngặt.
Bánh trángNên tránh
Natri cực kỳ cao (480mg/100g) do thường có muối trong thành phần.
Mắm tômNên tránh
Hàm lượng Natri cực kỳ cao (2000mg/100g). Nguy cơ chính gây tăng huyết áp.
Giò lụaNên tránh
Hàm lượng Natri rất cao (800mg/100g). Dễ gây tăng huyết áp nghiêm trọng.
Gia vịNên tránh
NATRI CỰC KỲ CỰC KỲ CAO (25-35g/100g). Cần kiểm soát nghiêm ngặt và hạn chế tối đa.
Cá CơmNên tránh
Natri cực kỳ cao trong cá cơm khô, mắm. Tránh tuyệt đối loại chế biến mặn.
Cá MòiNên tránh
Natri rất cao khi đóng hộp. Cần chọn loại ít muối hoặc ăn cá tươi.

Món ăn quen thuộc hợp cả hai bệnh

Không có nguyên liệu chính bị đánh giá “nên tránh” hay “hạn chế” với bệnh nào; món ghi “nấu nhạt” thì bớt nước mắm, muối hoặc đường khi nấu.

Câu hỏi thường gặp

Người vừa tăng huyết áp vừa suy thận nên ăn gì?

Ưu tiên hành tây, gạo tẻ, bún, dưa chuột, đậu phụ non, miến dong… (66 thực phẩm được đánh giá phù hợp với cả hai bệnh), chế biến luộc, hấp, nấu canh, ít muối, ít đường và ít mỡ.

Thực phẩm nào tốt cho tăng huyết áp nhưng không hợp với suy thận (và ngược lại)?

Có 98 thực phẩm như vậy, ví dụ rau thơm (hợp tăng huyết áp, không hợp suy thận); hạt tiêu (hợp tăng huyết áp, không hợp suy thận); thịt lợn (hợp tăng huyết áp, không hợp suy thận); tỏi (hợp tăng huyết áp, không hợp suy thận). Với những thực phẩm này nên chọn lượng nhỏ hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai bệnh.

Khi chế độ ăn của hai bệnh mâu thuẫn thì ưu tiên bệnh nào?

Thường ưu tiên các hạn chế của suy thận vì sai lệch có thể gây biến chứng nặng nhanh hơn (như tăng kali máu, phù, khó thở). Mức hạn chế cụ thể phải theo xét nghiệm và chỉ định của bác sĩ điều trị.

Xem thêm

Thực phẩm cho người tăng huyết áp →Thực phẩm cho người suy thận →Món ăn cho người tăng huyết áp →Món ăn cho người suy thận →Thực phẩm giàu kali cho người tăng huyết áp →Thực phẩm giàu magie cho người tăng huyết áp →Thực phẩm nhiều natri người tăng huyết áp cần hạn chế →Thực phẩm nhiều kali người suy thận cần hạn chế →Thực phẩm nhiều phốt pho người suy thận cần hạn chế →Thực phẩm nhiều natri người suy thận cần hạn chế →Tiểu đường kèm tăng huyết áp →Tiểu đường kèm suy thận →Tăng huyết áp kèm rối loạn mỡ máu →Tăng huyết áp kèm gút →Tăng huyết áp kèm suy tim →Tăng huyết áp kèm bệnh mạch vành →Gút kèm suy thận →

Đánh giá dựa trên thành phần dinh dưỡng và khuyến nghị phổ biến, áp dụng chung cho nhóm bệnh, không thay cho chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Người có nhiều bệnh, bệnh nặng hoặc đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.