Tiểu đường kèm gút nên ăn gì, kiêng gì?
Nhiều người mắc cùng lúc tiểu đường và gút, trong khi lời khuyên ăn uống cho từng bệnh đôi khi trái ngược nhau. Trang này đối chiếu đánh giá của từng thực phẩm với cả hai bệnh, để bạn biết món nào ăn yên tâm, món nào cần cân nhắc.
Thực phẩm hợp cả hai bệnh
Được đánh giá “nên ăn” với cả hai bệnh; có thể làm nền cho bữa ăn hằng ngày.
- Hành tây
- Cà rốt≤ 200g/ngày
- Cà chua
- Đậu phụ≤ 200g/ngày
- Lạc≤ 50g/ngày
- Rau sống≤ 300g/ngày
- Dưa chuột
- Đậu phụ non≤ 300g/ngày
- Dầu Ô liu
- Giá đỗ
- Nước cốt dừa≤ 50g/ngày
- Nghệ tươi
- Rau Bắp cải
- Rau Cải ngọt
- Rau Muống
- Rau Cải xanh
- Củ Cải trắng
- Rau Ngót
- Đậu que
- Quả Bầu≤ 400g/ngày
- Quả Bơ≤ 150g/ngày
- Rau Mùng tơi≤ 300g/ngày
- Hạt Chia
- Rau Xà lách≤ 300g/ngày
- Bí xanh≤ 400g/ngày
- Cần tây
- Củ Su hào
- Đậu bắp≤ 150g/ngày
- Rau Cải cúc
- Rau Thì là
- Nấm
- Rau Cải xoong
- Rau Khoai lang
- Hạt Hạnh nhân
- Lòng trắng Trứng≤ 200g/ngày
- Quả Táo tây
- Rong biển khô≤ 5g/ngày
- Dưa Cải muối chua
- Măng chua
- Ớt chuông
Tốt cho bệnh này, không hợp bệnh kia
Đây là phần dễ sai nhất khi tự tìm lời khuyên cho từng bệnh riêng lẻ. Với các thực phẩm này nên ăn ít, hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tiểu đường: Hàm lượng Tinh bột cực kỳ cao (79.34g/100g) và là tinh bột nhanh (GI cao).
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tiểu đường: Hàm lượng Tinh bột cao (≈22g/100g) và được coi là tinh bột nhanh (GI cao).
Hợp tiểu đường: GI/GL bằng 0. Protein tinh khiết giúp ổn định đường huyết, ít chất béo, phù hợp với người ăn kiêng kiểm soát đường.
Không hợp gút: Purin cao (≈150-175mg/100g). Nên tránh, đặc biệt khi đang lên cơn Gút.
Hợp gút: Purin thấp (không đáng kể). Miến an toàn tuyệt đối với người bệnh Gút.
Không hợp tiểu đường: Carbohydrate CỰC KỲ CAO (86.1g) và Hầu như không có chất xơ/protein/chất béo để làm chậm tốc độ hấp thu.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tiểu đường: Đường tự nhiên và Tinh bột cực kỳ cao (tổng Carb ≈96.2g/100g khô).
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tiểu đường: Hàm lượng Tinh bột cực kỳ cao (50.6g/100g) và là tinh bột tinh chế (GI cao).
Hợp gút: An toàn (Purin rất thấp).
Không hợp tiểu đường: Carbohydrates và Tinh bột cực kỳ cao (76g/100g). Dễ gây tăng đường huyết đột ngột.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tiểu đường: Chỉ số đường huyết (GI) cực cao (thường >90) do giàu tinh bột Amylopectin.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tiểu đường: Hàm lượng Tinh bột cực kỳ cao (80.13g/100g) và là tinh bột tinh chế (GI cao).
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tiểu đường: Hàm lượng Tinh bột cao (≈12g/100g) và là tinh bột nhanh (GI cao).
Hợp tiểu đường: Carb bằng 0. Protein và chất béo lành mạnh giúp ổn định đường huyết.
Không hợp gút: Purin cao (170mg/100g). Dễ làm tăng axit uric máu.
Hợp gút: An toàn (Purin rất thấp).
Không hợp tiểu đường: Carbohydrates và Tinh bột cực kỳ cao (71.3g/100g) và có thêm Đường tinh luyện.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp tiểu đường: Hàm lượng Tinh bột cực kỳ cao (78.9g/100g) và là tinh bột tinh chế (GI cao).
Hợp gút: Purin thấp. An toàn.
Không hợp tiểu đường: Tinh bột CỰC KỲ CAO và GI RẤT CAO. Gây tăng đường huyết đột ngột.
Hợp tiểu đường: Carb bằng 0. Omega-3 và chất béo lành mạnh giúp cải thiện độ nhạy insulin và sức khỏe tim mạch.
Không hợp gút: Purin rất cao. Nên tránh, đặc biệt trong đợt cấp.
Hợp gút: Purin thấp. An toàn.
Không hợp tiểu đường: Carbohydrate CỰC CAO (82.3g) và GI RẤT CAO. Gây tăng đường huyết đột ngột.
Ăn được nhưng nên hạn chế
Ít nhất một bệnh cần giới hạn lượng; số gam là mức tối đa chặt hơn giữa hai bệnh.
- Trứng Gà≤ 1quả/ngày/ngày
- Gạo lứt≤ 50g/ngày
- Thịt Lợn≤ 50g/ngày
- Thịt Gà≤ 50g/ngày
- Tôm≤ 50g/ngày
- Khoai lang≤ 100g/ngày
- Nước hầm xương
- Nấm rơm≤ 150g/ngày
- Nấm hương≤ 100g/ngày
- Thịt Bò≤ 50g/ngày
- Yến mạch≤ 40g/ngày
- Dứa≤ 80g/ngày
- Đậu xanh≤ 50g/ngày
- Cá Chép
- Cá Trắm
- Súp lơ xanh≤ 100g/ngày
- Mộc nhĩ≤ 10g/ngày
- Măng tươi
- Bí đỏ≤ 100g/ngày
- Cá Lóc≤ 50g/ngày
- Quả Chuối≤ 80g/ngày
- Bánh mì nguyên cám≤ 50g/ngày
- Rau Dền≤ 50g/ngày
- Nước Dừa≤ 150ml/ngày
- Hạt Vừng≤ 30g/ngày
- Cá Diêu hồng
- Thịt Dê≤ 100g/ngày
- Cá Basa
- Cá Lăng
- Cá Rô
Nên tránh với cả hai bệnh
- ĐườngNên tránh
Đường nguyên chất gây tăng đường huyết đột ngột. Cần tránh tuyệt đối và chỉ dùng khi cấp cứu hạ đường huyết.
- Mật OngNên tránh
Hàm lượng đường cực kỳ cao (82-85%). Gây tăng đường huyết nhanh.
- Ruột già lợnNên tránh
Chất béo bão hòa cao và Cholesterol cao làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch (biến chứng phổ biến của tiểu đường).
- Gan lợnNên tránh
Cholesterol CỰC CAO (300mg) làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.
- BiaNên tránh
Cồn gây rối loạn chuyển hóa đường, có thể dẫn đến hạ đường huyết muộn (nếu đang dùng thuốc).
- Rượu GạoNên tránh
Rượu chưng cất gây hạ đường huyết nghiêm trọng. Cần tránh.
Món ăn quen thuộc hợp cả hai bệnh
Không có nguyên liệu chính bị đánh giá “nên tránh” hay “hạn chế” với bệnh nào; món ghi “nấu nhạt” thì bớt nước mắm, muối hoặc đường khi nấu.
- Thịt kho tàu450–500 kcal/phầnnấu nhạt
- Đậu Phụ Luộc Chấm Nước Tương Ớt100–150 kcal/100g
- Cá kho nghệ250–300 kcal/phầnnấu nhạt
- Cà tím kho tộ với Thịt heo300–400 kcal/phầnnấu nhạt
- Quả Cam45–50 kcal/100g
- Gỏi Cá Chép Xoài Xanh300–400 kcal/phầnnấu nhạt
- Thịt kho tiêu350–400 kcal/phầnnấu nhạt
- Đậu Phụ Cuộn Cải Thảo Hấp150–250 kcal/phần
- Tôm rim mặn ngọt200–250 kcal/phầnnấu nhạt
- Quả Quýt40–45 kcal/100g
- Gỏi Cá Trắm Xoài Xanh300–400 kcal/phầnnấu nhạt
- Cánh gà chiên nước mắm250–300 kcal/cáinấu nhạt
Câu hỏi thường gặp
Người vừa tiểu đường vừa gút nên ăn gì?
Ưu tiên hành tây, cà rốt, cà chua, đậu phụ, lạc, rau sống… (119 thực phẩm được đánh giá phù hợp với cả hai bệnh), chế biến luộc, hấp, nấu canh, ít muối, ít đường và ít mỡ.
Thực phẩm nào tốt cho tiểu đường nhưng không hợp với gút (và ngược lại)?
Có 44 thực phẩm như vậy, ví dụ gạo tẻ (hợp gút, không hợp tiểu đường); bún (hợp gút, không hợp tiểu đường); ức gà (hợp tiểu đường, không hợp gút); miến dong (hợp gút, không hợp tiểu đường). Với những thực phẩm này nên chọn lượng nhỏ hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai bệnh.
Khi chế độ ăn của hai bệnh mâu thuẫn thì ưu tiên bệnh nào?
Thường ưu tiên bệnh đang kiểm soát kém hơn hoặc có nguy cơ biến chứng cao hơn, và chọn thực phẩm hợp cả hai làm nền bữa ăn. Hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn riêng.
Xem thêm
Đánh giá dựa trên thành phần dinh dưỡng và khuyến nghị phổ biến, áp dụng chung cho nhóm bệnh, không thay cho chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Người có nhiều bệnh, bệnh nặng hoặc đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.