Gút kèm béo phì nên ăn gì, kiêng gì?
Nhiều người mắc cùng lúc gút và béo phì, trong khi lời khuyên ăn uống cho từng bệnh đôi khi trái ngược nhau. Trang này đối chiếu đánh giá của từng thực phẩm với cả hai bệnh, để bạn biết món nào ăn yên tâm, món nào cần cân nhắc.
Thực phẩm hợp cả hai bệnh
Được đánh giá “nên ăn” với cả hai bệnh; có thể làm nền cho bữa ăn hằng ngày.
- Hành tây
- Gạo lứt
- Cà rốt
- Cà chua
- Đậu phụ
- Rau sống≤ 400g/ngày
- Dưa chuột
- Khoai lang
- Đậu phụ non
- Giá đỗ
- Nghệ tươi
- Bí đỏ
- Rau Bắp cải
- Rau Cải ngọt
- Bánh mì nguyên cám
- Rau Muống
- Nước Dừa≤ 500ml/ngày
- Rau Cải xanh
- Củ Cải trắng
- Rau Ngót
- Đậu que
- Quả Bầu
- Rau Mùng tơi
- Hạt Chia
- Rau Xà lách
- Bí xanh
- Cần tây
- Củ Su hào
- Đậu bắp
- Rau Cải cúc
- Rau Thì là
- Khổ qua
- Nấm
- Rau Cải xoong
- Rau Khoai lang
- Khoai tây
- Lòng trắng Trứng
- Quả Táo tây
- Rong biển khô
- Dưa Cải muối chua
Tốt cho bệnh này, không hợp bệnh kia
Đây là phần dễ sai nhất khi tự tìm lời khuyên cho từng bệnh riêng lẻ. Với các thực phẩm này nên ăn ít, hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai.
Hợp gút: An toàn (Không chứa Purin).
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (884kcal/100g). Dễ dàng làm tăng lượng Calo tổng, gây tăng cân.
Hợp gút: Purin thấp (23-37mg/100g), an toàn tuyệt đối.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (567kcal/100g) và dễ ăn. Dễ dẫn đến vượt quá calo và tăng cân không kiểm soát.
Hợp béo phì: Giàu protein, ít calo và chất béo. Tạo cảm giác no lâu, lý tưởng cho chế độ giảm cân.
Không hợp gút: Purin cao (≈150-175mg/100g). Nên tránh, đặc biệt khi đang lên cơn Gút.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp béo phì: Calo cao (239kcal/100g) do giàu Đường. Dễ gây tăng cân nếu dùng lượng lớn.
Hợp gút: Không chứa Purin (0mg). An toàn với người bệnh Gút.
Không hợp béo phì: Năng lượng CỰC KỲ CAO (900kcal/100g). Dễ dẫn đến dư thừa calo và tăng cân không kiểm soát.
Hợp gút: An toàn (Purin rất thấp).
Không hợp béo phì: Calo rất cao (364kcal/100g) và dễ dàng tăng thêm Calo/Chất béo khi chiên ngập dầu.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (366kcal/100g) do giàu tinh bột. Dễ dẫn đến vượt quá calo và tăng cân.
Hợp béo phì: Giàu Protein, chất béo lành mạnh. Tốt cho kiểm soát cân nặng.
Không hợp gút: Purin cao (170mg/100g). Dễ làm tăng axit uric máu.
Hợp gút: An toàn (Purin rất thấp).
Không hợp béo phì: Calo cao và dễ hấp thụ thêm lượng Chất béo lớn khi chiên ngập dầu.
Hợp gút: Purin thấp, an toàn tuyệt đối.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (353kcal/100g) do giàu tinh bột. Dễ dẫn đến vượt quá calo và tăng cân.
Hợp gút: Purin thấp. An toàn.
Không hợp béo phì: Calo và Carb CỰC CAO. Không có chất xơ/protein gây no.
Hợp gút: Purin thấp. An toàn.
Không hợp béo phì: Calo và Carb CỰC CAO. Dễ ăn quá mức, không tạo cảm giác no lâu.
Hợp béo phì: Protein cao, calo thấp. Lý tưởng cho giảm cân.
Không hợp gút: Purin cao (300-450mg/100g). Cần tránh tuyệt đối đối với bệnh nhân Gút (tăng nguy cơ bùng phát cấp).
Hợp béo phì: Protein cao, calo thấp. Lý tưởng cho giảm cân.
Không hợp gút: Purin cao (150-200mg/100g). Dễ làm tăng axit uric máu.
Hợp béo phì: Protein cao, tạo cảm giác no, đốt cháy calo thấp. Rất tốt.
Không hợp gút: Purin cao (200-300mg/100g). Là một trong những loại thực phẩm cần tránh tuyệt đối đối với bệnh nhân Gút.
Hợp béo phì: Calo CỰC KỲ THẤP (86kcal), Protein cực cao. Thực phẩm lý tưởng cho chế độ giảm cân.
Không hợp gút: Purin cao. Nên tránh, đặc biệt trong đợt cấp.
Ăn được nhưng nên hạn chế
Ít nhất một bệnh cần giới hạn lượng; số gam là mức tối đa chặt hơn giữa hai bệnh.
- Trứng Gà≤ 1quả/ngày/ngày
- Gạo tẻ≤ 150g/ngày
- Thịt Lợn≤ 50g/ngày
- Thịt Gà≤ 50g/ngày
- Bún≤ 200g/ngày
- Tôm≤ 50g/ngày
- Nước hầm xương
- Nấm rơm≤ 150g/ngày
- Miến dong≤ 50g (miến khô)/bữa/ngày
- Nấm hương≤ 100g/ngày
- Thịt Bò≤ 50g/ngày
- Dầu Ô liu
- Yến mạch≤ 40g/ngày
- Nước cốt dừa≤ 30g/ngày
- Dứa
- Đậu xanh
- Cá Chép
- Cá Trắm
- Bánh mì≤ 100g/ngày
- Súp lơ xanh≤ 100g/ngày
- Mộc nhĩ≤ 10g/ngày
- Gạo nếp≤ 100g/ngày
- Măng tươi
- Cá Lóc≤ 50g/ngày
- Quả Chuối≤ 100g/ngày
- Bánh phở≤ 250g/ngày
- Rau Dền≤ 50g/ngày
- Cá Diêu hồng
- Quả Bơ≤ 75g/ngày
- Thịt Dê≤ 100g/ngày
Nên tránh với cả hai bệnh
- ĐườngNên tránh
Fructose cao làm tăng sản xuất axit uric. Nên tránh.
- Thịt NganNên tránh
Purin cao (≈150-200mg/100g). Nên tránh; nếu dùng, chỉ ăn rất ít, đặc biệt trong đợt cấp.
- Thịt VịtNên tránh
Purin cao (100-200mg/100g). Có thể làm tăng axit uric máu.
- Mật OngNên tránh
Fructose cao có thể làm tăng axit uric. Nên tránh.
- Ruột già lợnNên tránh
Là nội tạng, có hàm lượng Purin cao (mặc dù ruột không cao bằng gan/lách, nhưng vẫn cần kiêng trong đợt cấp) và chất béo cao.
- BiaNên tránh
Cồn và men bia làm tăng sản xuất axit uric và giảm khả năng đào thải của thận.
- Rượu GạoNên tránh
Rượu cản trở việc bài tiết Acid Uric và tăng sản xuất purin.
Món ăn quen thuộc hợp cả hai bệnh
Không có nguyên liệu chính bị đánh giá “nên tránh” hay “hạn chế” với bệnh nào; món ghi “nấu nhạt” thì bớt nước mắm, muối hoặc đường khi nấu.
- Xôi Xéo400–550 kcal/phầnnấu nhạt
- Thịt kho tàu450–500 kcal/phầnnấu nhạt
- Đậu Phụ Luộc Chấm Nước Tương Ớt100–150 kcal/100g
- Cá kho nghệ250–300 kcal/phầnnấu nhạt
- Cải ngọt xào tỏi120–150 kcal/đĩanấu nhạt
- Bún chả500–600 kcal/suấtnấu nhạt
- Bánh Rán Mặn (hoặc Ngọt)300–450 kcal/chiếcnấu nhạt
- Quả Cam45–50 kcal/100g
- Nộm Cải xoong Thịt Bò280–380 kcal/đĩanấu nhạt
- Cơm cá kho500–600 kcal/đĩanấu nhạt
- Thịt kho tiêu350–400 kcal/phầnnấu nhạt
- Đậu Phụ Cuộn Cải Thảo Hấp150–250 kcal/phần
Câu hỏi thường gặp
Người vừa gút vừa béo phì nên ăn gì?
Ưu tiên hành tây, gạo lứt, cà rốt, cà chua, đậu phụ, rau sống… (117 thực phẩm được đánh giá phù hợp với cả hai bệnh), chế biến luộc, hấp, nấu canh, ít muối, ít đường và ít mỡ.
Thực phẩm nào tốt cho gút nhưng không hợp với béo phì (và ngược lại)?
Có 34 thực phẩm như vậy, ví dụ dầu ăn (hợp gút, không hợp béo phì); lạc (hợp gút, không hợp béo phì); ức gà (hợp béo phì, không hợp gút); me (hợp gút, không hợp béo phì). Với những thực phẩm này nên chọn lượng nhỏ hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai bệnh.
Khi chế độ ăn của hai bệnh mâu thuẫn thì ưu tiên bệnh nào?
Thường ưu tiên bệnh đang kiểm soát kém hơn hoặc có nguy cơ biến chứng cao hơn, và chọn thực phẩm hợp cả hai làm nền bữa ăn. Hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn riêng.
Xem thêm
Đánh giá dựa trên thành phần dinh dưỡng và khuyến nghị phổ biến, áp dụng chung cho nhóm bệnh, không thay cho chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Người có nhiều bệnh, bệnh nặng hoặc đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.