Gút kèm rối loạn mỡ máu nên ăn gì, kiêng gì?
Nhiều người mắc cùng lúc gút và rối loạn mỡ máu, trong khi lời khuyên ăn uống cho từng bệnh đôi khi trái ngược nhau. Trang này đối chiếu đánh giá của từng thực phẩm với cả hai bệnh, để bạn biết món nào ăn yên tâm, món nào cần cân nhắc.
Thực phẩm hợp cả hai bệnh
Được đánh giá “nên ăn” với cả hai bệnh; có thể làm nền cho bữa ăn hằng ngày.
- Hành tây
- Gạo lứt
- Gạo tẻ
- Cà rốt
- Cà chua
- Đậu phụ
- Bún
- Lạc
- Rau sống≤ 400g/ngày
- Dưa chuột
- Khoai lang
- Đậu phụ non
- Miến dong
- Dầu Ô liu
- Giá đỗ
- Dứa
- Đậu xanh
- Bánh mì
- Nghệ tươi
- Gạo nếp
- Bí đỏ
- Bột gạo
- Rau Bắp cải
- Rau Cải ngọt
- Quả Chuối
- Bánh mì nguyên cám
- Bánh phở
- Rau Muống
- Nước Dừa≤ 500ml/ngày
- Rau Cải xanh
- Củ Cải trắng
- Rau Ngót
- Bánh tráng
- Đậu que
- Quả Bầu
- Quả Bơ
- Rau Mùng tơi
- Hạt Chia
- Rau Xà lách
- Bí xanh
Tốt cho bệnh này, không hợp bệnh kia
Đây là phần dễ sai nhất khi tự tìm lời khuyên cho từng bệnh riêng lẻ. Với các thực phẩm này nên ăn ít, hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai.
Hợp rối loạn mỡ máu: Ít chất béo bão hòa và cholesterol (khi bỏ da). Nguồn protein sạch.
Không hợp gút: Purin cao (≈150-175mg/100g). Nên tránh, đặc biệt khi đang lên cơn Gút.
Hợp gút: Không chứa Purin (0mg). An toàn với người bệnh Gút.
Không hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo bão hòa CỰC KỲ CAO (39.2g) và Cholesterol CAO (95mg).
Hợp gút: An toàn (Purin rất thấp).
Không hợp rối loạn mỡ máu: Bột chiên thường dùng để chiên ngập dầu, làm tăng lượng Chất béo tổng và Chất béo bão hòa/Trans hấp thụ vào cơ thể.
Hợp rối loạn mỡ máu: Omega-3 (2.26g/100g) rất cao, giúp giảm Triglyceride và cải thiện Cholesterol HDL.
Không hợp gút: Purin cao (170mg/100g). Dễ làm tăng axit uric máu.
Hợp gút: An toàn (Purin rất thấp).
Không hợp rối loạn mỡ máu: Dùng để chiên ngập dầu làm tăng mạnh chất béo xấu (bão hòa, trans).
Hợp rối loạn mỡ máu: Omega-3 CỰC CAO (2.67g) giúp GIẢM Triglyceride hiệu quả và tăng HDL-C.
Không hợp gút: Purin rất cao. Nên tránh, đặc biệt trong đợt cấp.
Hợp rối loạn mỡ máu: Omega-3 cực kỳ cao, giúp giảm triglyceride. Rất tốt.
Không hợp gút: Purin cao (300-450mg/100g). Cần tránh tuyệt đối đối với bệnh nhân Gút (tăng nguy cơ bùng phát cấp).
Hợp rối loạn mỡ máu: Giàu Omega-3 và ít chất béo bão hòa. Tốt.
Không hợp gút: Purin cao (150-200mg/100g). Dễ làm tăng axit uric máu.
Hợp rối loạn mỡ máu: Omega-3 cực kỳ cao, giúp giảm triglyceride và cải thiện mỡ máu.
Không hợp gút: Purin cao (200-300mg/100g). Là một trong những loại thực phẩm cần tránh tuyệt đối đối với bệnh nhân Gút.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo và Cholesterol thấp. Omega-3 hỗ trợ cải thiện tỷ lệ mỡ máu.
Không hợp gút: Purin cao. Nên tránh, đặc biệt trong đợt cấp.
Hợp rối loạn mỡ máu: Giàu Omega-3 (EPA & DHA) giúp giảm triglyceride và có lợi cho cholesterol HDL.
Không hợp gút: Cá nục có hàm lượng Purin cao. Người bệnh Gút nên tránh, đặc biệt trong đợt cấp.
Hợp gút: Purin bằng 0, an toàn tuyệt đối.
Không hợp rối loạn mỡ máu: Nhiều loại bơ thực vật chứa chất béo chuyển hóa (Trans Fat), làm tăng LDL xấu và giảm HDL tốt.
Hợp rối loạn mỡ máu: Giàu Omega-3 (DHA/EPA), giúp giảm Triglyceride. Rất tốt cho mỡ máu.
Không hợp gút: Purin cao (≈150-250mg/100g). Nên tránh; nếu dùng, chỉ ăn rất ít, đặc biệt khi đang lên cơn Gút.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo tổng và Chất béo bão hòa rất thấp. Cholesterol (59mg/100g) ở mức vừa phải, Omega-3 có lợi.
Không hợp gút: Purin cao (≈175mg/100g). Tăng nguy cơ axit uric máu và cơn gút cấp.
Hợp gút: Purin thấp (8mg/100g) và Vitamin C tốt. Rất an toàn với người bệnh Gút.
Không hợp rối loạn mỡ máu: Tuy có Chất xơ tốt nhưng cần TƯƠNG TÁC THUỐC nếu đang dùng thuốc giảm cholesterol (Statins).
Hợp gút: Purin thấp. An toàn.
Không hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo tổng và bão hòa cao, Omega-6 rất cao. Cần hạn chế.
Ăn được nhưng nên hạn chế
Ít nhất một bệnh cần giới hạn lượng; số gam là mức tối đa chặt hơn giữa hai bệnh.
- Trứng Gà≤ 1quả/ngày/ngày
- Thịt Lợn≤ 50g/ngày
- Thịt Gà≤ 50g/ngày
- Tôm≤ 50g/ngày
- Nước hầm xương
- Nấm rơm≤ 150g/ngày
- Nấm hương≤ 100g/ngày
- Yến mạch≤ 40g/ngày
- Nước cốt dừa
- Cá Chép
- Cá Trắm
- Súp lơ xanh≤ 100g/ngày
- Mộc nhĩ≤ 10g/ngày
- Măng tươi
- Cá Lóc≤ 50g/ngày
- Rau Dền≤ 50g/ngày
- Hạt Vừng≤ 30g/ngày
- Cá Diêu hồng
- Thịt Dê≤ 100g/ngày
- Cá Basa
- Cá Lăng
- Cá Rô
- Giò lụa≤ 50g/ngày
- Sữa tươi nguyên kem không đường
- Bột năng
- Rau Chân vịt≤ 100g/ngày
- Bột nếp
- Cá≤ 50g/ngày
- Cá Bống
- Cá Trê
Nên tránh với cả hai bệnh
- ĐườngNên tránh
Fructose cao làm tăng sản xuất axit uric. Nên tránh.
- Thịt NganNên tránh
Purin cao (≈150-200mg/100g). Nên tránh; nếu dùng, chỉ ăn rất ít, đặc biệt trong đợt cấp.
- Thịt VịtNên tránh
Purin cao (100-200mg/100g). Có thể làm tăng axit uric máu.
- Ruột già lợnNên tránh
Là nội tạng, có hàm lượng Purin cao (mặc dù ruột không cao bằng gan/lách, nhưng vẫn cần kiêng trong đợt cấp) và chất béo cao.
- Gan lợnNên tránh
Là nội tạng, có hàm lượng Purin CỰC CAO. Cần kiêng tuyệt đối, ngay cả trong giai đoạn ổn định.
- BiaNên tránh
Cồn và men bia làm tăng sản xuất axit uric và giảm khả năng đào thải của thận.
- Rượu GạoNên tránh
Rượu cản trở việc bài tiết Acid Uric và tăng sản xuất purin.
Món ăn quen thuộc hợp cả hai bệnh
Không có nguyên liệu chính bị đánh giá “nên tránh” hay “hạn chế” với bệnh nào; món ghi “nấu nhạt” thì bớt nước mắm, muối hoặc đường khi nấu.
- Phở Trộn Thịt Bò (Thịt bò nướng)450–600 kcal/tô/bátnấu nhạt
- Cơm trắng300–350 kcal/bát
- Thịt kho tiêu350–400 kcal/phầnnấu nhạt
- Đậu Phụ Luộc Chấm Nước Tương Ớt100–150 kcal/100g
- Cá kho nghệ250–300 kcal/phầnnấu nhạt
- Bánh Lọc (Gói lá)150–250 kcal/chiếcnấu nhạt
- Gỏi cuốn chay120–150 kcal/cuốn
- Cà tím kho tộ với Thịt heo300–400 kcal/phầnnấu nhạt
- Xoài chín60–70 kcal/100g
- Canh chua Cá diêu hồng150–250 kcal/tônấu nhạt
- Bún chả500–600 kcal/suấtnấu nhạt
- Xôi Xéo400–550 kcal/phầnnấu nhạt
Câu hỏi thường gặp
Người vừa gút vừa rối loạn mỡ máu nên ăn gì?
Ưu tiên hành tây, gạo lứt, gạo tẻ, cà rốt, cà chua, đậu phụ… (166 thực phẩm được đánh giá phù hợp với cả hai bệnh), chế biến luộc, hấp, nấu canh, ít muối, ít đường và ít mỡ.
Thực phẩm nào tốt cho gút nhưng không hợp với rối loạn mỡ máu (và ngược lại)?
Có 20 thực phẩm như vậy, ví dụ ức gà (hợp rối loạn mỡ máu, không hợp gút); mỡ nước (hợp gút, không hợp rối loạn mỡ máu); bột chiên (hợp gút, không hợp rối loạn mỡ máu); cá hồi (hợp rối loạn mỡ máu, không hợp gút). Với những thực phẩm này nên chọn lượng nhỏ hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai bệnh.
Khi chế độ ăn của hai bệnh mâu thuẫn thì ưu tiên bệnh nào?
Thường ưu tiên bệnh đang kiểm soát kém hơn hoặc có nguy cơ biến chứng cao hơn, và chọn thực phẩm hợp cả hai làm nền bữa ăn. Hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn riêng.
Xem thêm
Đánh giá dựa trên thành phần dinh dưỡng và khuyến nghị phổ biến, áp dụng chung cho nhóm bệnh, không thay cho chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Người có nhiều bệnh, bệnh nặng hoặc đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.