Rối loạn mỡ máu kèm gan nhiễm mỡ nên ăn gì, kiêng gì?
Nhiều người mắc cùng lúc rối loạn mỡ máu và gan nhiễm mỡ, trong khi lời khuyên ăn uống cho từng bệnh đôi khi trái ngược nhau. Trang này đối chiếu đánh giá của từng thực phẩm với cả hai bệnh, để bạn biết món nào ăn yên tâm, món nào cần cân nhắc.
Thực phẩm hợp cả hai bệnh
Được đánh giá “nên ăn” với cả hai bệnh; có thể làm nền cho bữa ăn hằng ngày.
- Hành tây
- Gạo lứt
- Cà rốt
- Cà chua
- Đậu phụ
- Thịt Gà
- Rau sống≤ 300g/ngày
- Dưa chuột
- Nấm rơm
- Ức Gà
- Đậu phụ non
- Nấm hương
- Dầu Ô liu
- Giá đỗ
- Yến mạch
- Đậu xanh
- Cá Chép
- Cá Trắm
- Nghệ tươi
- Súp lơ xanh
- Mộc nhĩ
- Măng tươi
- Bí đỏ
- Rau Bắp cải
- Rau Cải ngọt
- Cá Lóc
- Bánh mì nguyên cám
- Cá Hồi
- Rau Muống
- Rau Dền
- Rau Cải xanh
- Củ Cải trắng
- Rau Ngót
- Cá Diêu hồng
- Đậu que
- Quả Bầu
- Quả Bơ≤ 100g/ngày
- Rau Mùng tơi
- Hạt Chia
- Rau Xà lách
Tốt cho bệnh này, không hợp bệnh kia
Đây là phần dễ sai nhất khi tự tìm lời khuyên cho từng bệnh riêng lẻ. Với các thực phẩm này nên ăn ít, hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo và Cholesterol thấp. An toàn.
Không hợp gan nhiễm mỡ: Là tinh bột nhanh. Gây tăng đường huyết nhanh, dễ chuyển hóa thành mỡ gan.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo và Cholesterol thấp. An toàn.
Không hợp gan nhiễm mỡ: Là tinh bột nhanh. Gây tăng đường huyết nhanh, dễ chuyển hóa thành mỡ gan.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo thấp. An toàn.
Không hợp gan nhiễm mỡ: Tinh bột nhanh và Đường tinh luyện cao. Dễ chuyển hóa thành mỡ gan.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo thấp. An toàn.
Không hợp gan nhiễm mỡ: Là tinh bột nhanh (GI cực cao). Gây tăng đường huyết nhanh, dễ chuyển hóa thành mỡ gan.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo thấp. An toàn.
Không hợp gan nhiễm mỡ: Là tinh bột nhanh (GI cao). Dễ chuyển hóa thành mỡ gan.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo và Cholesterol thấp. An toàn.
Không hợp gan nhiễm mỡ: Là tinh bột nhanh. Gây tăng đường huyết nhanh, dễ chuyển hóa thành mỡ gan.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo thấp. An toàn.
Không hợp gan nhiễm mỡ: Là tinh bột nhanh (GI cao). Dễ chuyển hóa thành mỡ gan.
Hợp gan nhiễm mỡ: Calo và chất béo thấp. An toàn.
Không hợp rối loạn mỡ máu: Cholesterol cực kỳ cao (233mg/100g), chiếm phần lớn giới hạn hàng ngày.
Hợp gan nhiễm mỡ: Chất béo tổng và Chất béo bão hòa thấp, phù hợp với chế độ ăn kiểm soát mỡ.
Không hợp rối loạn mỡ máu: Cholesterol CỰC KỲ CAO (240mg/100g). Có thể làm tăng mức Cholesterol máu.
Hợp gan nhiễm mỡ: Chất béo thấp. Choline cao (260mg) hỗ trợ chuyển hóa mỡ trong gan.
Không hợp rối loạn mỡ máu: Cholesterol CỰC KỲ CỰC KỲ CAO. Gây tăng LDL-Cholesterol.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo và Cholesterol thấp. An toàn.
Không hợp gan nhiễm mỡ: Là tinh bột nhanh (GI cao). Dễ chuyển hóa thành mỡ gan.
Hợp rối loạn mỡ máu: Chất béo thấp và có Chất xơ tốt (3.3g). An toàn.
Không hợp gan nhiễm mỡ: Hàm lượng Đường (Fructose) cao. Cần hạn chế nghiêm ngặt để tránh làm trầm trọng thêm tình trạng mỡ gan.
Hợp gan nhiễm mỡ: Đường rất thấp. An toàn để dùng.
Không hợp rối loạn mỡ máu: Tuy có Chất xơ tốt nhưng cần TƯƠNG TÁC THUỐC nếu đang dùng thuốc giảm cholesterol (Statins).
Hợp gan nhiễm mỡ: Chất béo thấp. Tốt.
Không hợp rối loạn mỡ máu: Chứa Cholesterol cực kỳ cao (638mg/100g). Cần hạn chế nghiêm ngặt.
Hợp rối loạn mỡ máu: Calo/chất béo thấp. An toàn.
Không hợp gan nhiễm mỡ: GI cao, chuyển hóa nhanh thành đường đơn/chất béo, dễ làm tăng mỡ gan.
Hợp rối loạn mỡ máu: Hợp chất chống oxy hóa (Resveratrol) tốt cho tim mạch. Dùng vừa phải.
Không hợp gan nhiễm mỡ: Đường (Fructose) cao. Có thể làm tăng mỡ gan.
Ăn được nhưng nên hạn chế
Ít nhất một bệnh cần giới hạn lượng; số gam là mức tối đa chặt hơn giữa hai bệnh.
- Trứng Gà≤ 1quả/ngày/ngày
- Thịt Lợn≤ 100g/ngày
- Lạc≤ 50g/ngày
- Tôm≤ 100g/ngày
- Khoai lang
- Nước hầm xương
- Miến dong
- Nước cốt dừa
- Dứa
- Quả Chuối≤ 70g/ngày
- Nước Dừa≤ 150ml/ngày
- Hạt Vừng≤ 30g/ngày
- Giò lụa≤ 50g/ngày
- Sữa tươi nguyên kem không đường
- Chuối xanh
- Hạt Sen
- Khoai tây
- Rau Má
- Bắp ngô
- Cùi Dừa
- Hến≤ 50g/ngày
- Táo ta≤ 50g/ngày
- Lươn
- Cua đồng≤ 100g/ngày
- Quả Dưa hấu≤ 100g/ngày
- Thịt Bò tái
- Nước Lẩu
- Quả Lựu≤ 80g/ngày
- Quả Nhãn
- Tép
Nên tránh với cả hai bệnh
- ĐườngNên tránh
Đường dư thừa (đặc biệt là Fructose) được chuyển hóa thành chất béo, làm tăng Triglyceride và VLDL trong máu.
- Mỡ nướcNên tránh
Chất béo bão hòa CỰC KỲ CAO (39.2g) và Cholesterol CAO (95mg).
- Bột chiênNên tránh
Bột chiên thường dùng để chiên ngập dầu, làm tăng lượng Chất béo tổng và Chất béo bão hòa/Trans hấp thụ vào cơ thể.
- Bột chiên xùNên tránh
Dùng để chiên ngập dầu làm tăng mạnh chất béo xấu (bão hòa, trans).
- Thịt NganNên tránh
Chất béo tổng (28g), Chất béo bão hòa (9.7g) và Cholesterol (84mg) rất cao (khi ăn cả da).
- Thịt VịtNên tránh
Chất béo tổng (28.3g), Chất béo bão hòa (9.7g) và Cholesterol (84mg) rất cao (khi ăn cả da).
- Ruột già lợnNên tránh
Cholesterol CỰC CAO (277mg) và Chất béo bão hòa CỰC CAO (10g).
- Bơ thực vậtNên tránh
Nhiều loại bơ thực vật chứa chất béo chuyển hóa (Trans Fat), làm tăng LDL xấu và giảm HDL tốt.
- BiaNên tránh
Cồn và Calo rỗng làm tăng Triglycerides và có thể làm tăng cân.
- Nước sốt Trứng muốiNên tránh
Chất béo bão hòa rất cao (18g/100g) và Cholesterol rất cao (250mg/100g).
- Sốt MayonnaiseNên tránh
Chất béo tổng và bão hòa cao, Omega-6 rất cao. Cần hạn chế.
- Lạp xưởngNên tránh
Giàu Chất béo bão hòa cao (15g/100g) và Cholesterol (82mg/100g).
Món ăn quen thuộc hợp cả hai bệnh
Không có nguyên liệu chính bị đánh giá “nên tránh” hay “hạn chế” với bệnh nào; món ghi “nấu nhạt” thì bớt nước mắm, muối hoặc đường khi nấu.
- Miến Lươn Trộn450–600 kcal/bátnấu nhạt
- Ức Gà Hấp Cải Thảo180–280 kcal/phần
- Đậu phụ kho nấm300–350 kcal/phần
- Cá hấp gừng200–250 kcal/phần
- Cà tím kho tộ với Thịt heo300–400 kcal/phầnnấu nhạt
- Quả Cam45–50 kcal/100g
- Gỏi Cá ngừ tái chanh180–250 kcal/phầnnấu nhạt
- Ức Gà Hấp Nấm Đông Cô180–280 kcal/phần
- Đậu Phụ Luộc Chấm Nước Tương Ớt100–150 kcal/100g
- Ốc xào bơ tỏi350–450 kcal/phần
- Rau chân vịt xào tỏi80–150 kcal/phầnnấu nhạt
- Quả Quýt40–45 kcal/100g
Câu hỏi thường gặp
Người vừa rối loạn mỡ máu vừa gan nhiễm mỡ nên ăn gì?
Ưu tiên hành tây, gạo lứt, cà rốt, cà chua, đậu phụ, thịt gà… (188 thực phẩm được đánh giá phù hợp với cả hai bệnh), chế biến luộc, hấp, nấu canh, ít muối, ít đường và ít mỡ.
Thực phẩm nào tốt cho rối loạn mỡ máu nhưng không hợp với gan nhiễm mỡ (và ngược lại)?
Có 22 thực phẩm như vậy, ví dụ gạo tẻ (hợp rối loạn mỡ máu, không hợp gan nhiễm mỡ); bún (hợp rối loạn mỡ máu, không hợp gan nhiễm mỡ); bánh mì (hợp rối loạn mỡ máu, không hợp gan nhiễm mỡ); gạo nếp (hợp rối loạn mỡ máu, không hợp gan nhiễm mỡ). Với những thực phẩm này nên chọn lượng nhỏ hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai bệnh.
Khi chế độ ăn của hai bệnh mâu thuẫn thì ưu tiên bệnh nào?
Thường ưu tiên bệnh đang kiểm soát kém hơn hoặc có nguy cơ biến chứng cao hơn, và chọn thực phẩm hợp cả hai làm nền bữa ăn. Hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn riêng.
Xem thêm
Đánh giá dựa trên thành phần dinh dưỡng và khuyến nghị phổ biến, áp dụng chung cho nhóm bệnh, không thay cho chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Người có nhiều bệnh, bệnh nặng hoặc đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.