Béo phì kèm thoái hóa khớp nên ăn gì, kiêng gì?
Nhiều người mắc cùng lúc béo phì và thoái hóa khớp, trong khi lời khuyên ăn uống cho từng bệnh đôi khi trái ngược nhau. Trang này đối chiếu đánh giá của từng thực phẩm với cả hai bệnh, để bạn biết món nào ăn yên tâm, món nào cần cân nhắc.
Thực phẩm hợp cả hai bệnh
Được đánh giá “nên ăn” với cả hai bệnh; có thể làm nền cho bữa ăn hằng ngày.
- Hành tây
- Trứng Gà
- Gạo lứt
- Cà rốt
- Đậu phụ
- Thịt Gà
- Rau sống≤ 400g/ngày
- Dưa chuột
- Tôm
- Khoai lang≤ 200g/ngày
- Nấm rơm
- Ức Gà
- Đậu phụ non
- Nấm hương
- Giá đỗ
- Yến mạch
- Cá Chép
- Cá Trắm
- Nghệ tươi
- Súp lơ xanh
- Mộc nhĩ
- Măng tươi
- Bí đỏ≤ 200g/ngày
- Rau Bắp cải
- Rau Cải ngọt
- Bánh mì nguyên cám
- Cá Hồi
- Rau Muống
- Rau Dền
- Nước Dừa≤ 300ml/ngày
- Rau Cải xanh
- Củ Cải trắng
- Rau Ngót
- Cá Diêu hồng
- Đậu que
- Quả Bầu≤ 500g/ngày
- Rau Mùng tơi
- Hạt Chia
- Rau Xà lách≤ 400g/ngày
- Thịt Dê
Tốt cho bệnh này, không hợp bệnh kia
Đây là phần dễ sai nhất khi tự tìm lời khuyên cho từng bệnh riêng lẻ. Với các thực phẩm này nên ăn ít, hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (567kcal/100g) và dễ ăn. Dễ dẫn đến vượt quá calo và tăng cân không kiểm soát.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo cao (239kcal/100g) do giàu Đường. Dễ gây tăng cân nếu dùng lượng lớn.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (366kcal/100g) do giàu tinh bột. Dễ dẫn đến vượt quá calo và tăng cân.
Hợp thoái hóa khớp: Canxi và Magie có lợi.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (573kcal/100g) do hàm lượng chất béo cao. Dễ dẫn đến vượt quá calo.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (353kcal/100g) do giàu tinh bột. Dễ dẫn đến vượt quá calo và tăng cân.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo và Carb CỰC CAO. Không có chất xơ/protein gây no.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo và Carb CỰC CAO. Dễ ăn quá mức, không tạo cảm giác no lâu.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (354kcal/100g) do giàu chất béo. Dễ dẫn đến tăng cân nếu không kiểm soát lượng ăn nghiêm ngặt.
Hợp thoái hóa khớp: Không ảnh hưởng tiêu cực.
Không hợp béo phì: Calo và Carb CỰC CAO. Dễ ăn quá mức, không tạo cảm giác no lâu.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (364kcal/100g) do giàu tinh bột. Dễ dẫn đến vượt quá calo và tăng cân.
Hợp thoái hóa khớp: Vitamin D và K có lợi.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (717kcal/100g) do gần như 100% là chất béo. Dễ dẫn đến tăng cân nhanh.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn (trừ khi uống quá nhiều).
Không hợp béo phì: Calo rỗng (43kcal/100ml) và làm tăng mỡ bụng. Cần hạn chế tối đa.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo cực kỳ cao (467kcal/100g) do giàu Chất béo (39g/100g). Dễ dẫn đến tăng cân không kiểm soát.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo CỰC KỲ CAO (147kcal/100g) và chất béo cao. Cần kiểm soát nghiêm ngặt để tránh tăng cân nhanh chóng.
Hợp thoái hóa khớp: Rất tốt.
Không hợp béo phì: Năng lượng cực kỳ cao (718kcal/100g) và Chất béo cao nhất. Cần giới hạn nghiêm ngặt (≈5-8 hạt/ngày) để tránh tăng cân không kiểm soát.
Hợp thoái hóa khớp: An toàn.
Không hợp béo phì: Calo cao (286kcal/100g) và Chất béo tổng cao (22g/100g). Rất dễ gây thừa cân/béo phì.
Ăn được nhưng nên hạn chế
Ít nhất một bệnh cần giới hạn lượng; số gam là mức tối đa chặt hơn giữa hai bệnh.
- Gạo tẻ≤ 150g/ngày
- Thịt Lợn≤ 100g/ngày
- Cà chua
- Bún≤ 200g/ngày
- Nước hầm xương
- Miến dong≤ 50g (miến khô)/bữa/ngày
- Thịt Bò
- Dầu Ô liu
- Nước cốt dừa≤ 30g/ngày
- Dứa
- Đậu xanh
- Bánh mì≤ 100g/ngày
- Gạo nếp≤ 100g/ngày
- Cá Lóc
- Quả Chuối≤ 100g/ngày
- Bánh phở≤ 250g/ngày
- Quả Bơ≤ 75g/ngày
- Giò lụa≤ 50g/ngày
- Sữa tươi nguyên kem không đường
- Cá Thu
- Chuối xanh
- Hạt Sen
- Hạt Hạnh nhân≤ 30g/ngày
- Khoai tây≤ 150g/ngày
- Mì Quảng≤ 300g/ngày
- Bắp ngô
- Cá Kèo
- Chân giò heo≤ 100g/ngày
- Đậu đỏ
- Hạt Bí≤ 30g/ngày
Nên tránh với cả hai bệnh
Món ăn quen thuộc hợp cả hai bệnh
Không có nguyên liệu chính bị đánh giá “nên tránh” hay “hạn chế” với bệnh nào; món ghi “nấu nhạt” thì bớt nước mắm, muối hoặc đường khi nấu.
- Ức Gà Hấp Cải Thảo180–280 kcal/phần
- Cà pháo mắm tôm40–60 kcal/phần
- Canh bí xanh nấu tôm150–200 kcal/tô
- Trứng luộc70–80 kcal/quả
- Cá hấp gừng200–250 kcal/phần
- Bún chả500–600 kcal/suấtnấu nhạt
- Cơm Gạo lứt với Đậu phụ kho nấm350–450 kcal/phần
- Bánh Rán Mặn (hoặc Ngọt)300–450 kcal/chiếcnấu nhạt
- Quả Cam45–50 kcal/100g
- Gỏi Cá ngừ tái chanh180–250 kcal/phầnnấu nhạt
- Ức Gà Hấp Nấm Đông Cô180–280 kcal/phần
- Cà tím kho tộ với Thịt heo300–400 kcal/phầnnấu nhạt
Câu hỏi thường gặp
Người vừa béo phì vừa thoái hóa khớp nên ăn gì?
Ưu tiên hành tây, trứng gà, gạo lứt, cà rốt, đậu phụ, thịt gà… (176 thực phẩm được đánh giá phù hợp với cả hai bệnh), chế biến luộc, hấp, nấu canh, ít muối, ít đường và ít mỡ.
Thực phẩm nào tốt cho béo phì nhưng không hợp với thoái hóa khớp (và ngược lại)?
Có 17 thực phẩm như vậy, ví dụ lạc (hợp thoái hóa khớp, không hợp béo phì); me (hợp thoái hóa khớp, không hợp béo phì); bột gạo (hợp thoái hóa khớp, không hợp béo phì); hạt vừng (hợp thoái hóa khớp, không hợp béo phì). Với những thực phẩm này nên chọn lượng nhỏ hoặc thay bằng thực phẩm hợp cả hai bệnh.
Khi chế độ ăn của hai bệnh mâu thuẫn thì ưu tiên bệnh nào?
Thường ưu tiên bệnh đang kiểm soát kém hơn hoặc có nguy cơ biến chứng cao hơn, và chọn thực phẩm hợp cả hai làm nền bữa ăn. Hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn riêng.
Xem thêm
Đánh giá dựa trên thành phần dinh dưỡng và khuyến nghị phổ biến, áp dụng chung cho nhóm bệnh, không thay cho chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Người có nhiều bệnh, bệnh nặng hoặc đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.