Người bị gút nên tập gì? Hướng dẫn vận động giữa các cơn gút

Người bị gút vẫn nên tập thể dục đều đặn, vì vận động giúp kiểm soát cân nặng, huyết áp, đường huyết và giữ cho khớp linh hoạt. Đây là một phần của điều trị lâu dài, bên cạnh thuốc hạ axit uric và thay đổi ăn uống mà bác sĩ chỉ định.

Điều quan trọng nhất là tập đúng lúc. Khi khớp đang sưng nóng đỏ trong cơn gút cấp, khớp cần được nghỉ. Khoảng thời gian giữa các cơn mới là lúc xây dựng thể lực. Bài viết này hướng dẫn cả hai giai đoạn.

Cập nhật · Nội dung tham khảo, không thay thế chẩn đoán và tư vấn của bác sĩ

Bệnh gút có nên tập thể dục không?

Có, người bị gút nên vận động đều ở mức vừa phải. Gút xảy ra khi axit uric trong máu tăng cao và kết tinh trong khớp, hay gặp nhất ở ngón chân cái, cổ chân và đầu gối. Tập luyện không làm tan tinh thể urat và không thay được thuốc hạ axit uric, nhưng giúp cải thiện những yếu tố đi kèm gút như béo bụng, tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao và bệnh tim mạch.

Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hoa Kỳ (CDC) khuyên người bị gút vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần ở mức vừa phải, phù hợp với khuyến nghị chung của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2020. Hệ thống Y tế Anh (NHS) khuyên tập đều nhưng tránh các bài quá nặng và các hoạt động dồn nhiều lực lên khớp.

Đang lên cơn gút có nên tập không?

Không nên tập khớp đang bị gút. Trong cơn cấp, khớp sưng, nóng, đỏ và đau dữ dội. Hãy để khớp nghỉ, kê cao chân, chườm lạnh bằng túi đá bọc khăn mỏng khoảng 15–20 phút mỗi lần, tránh để chăn hay giày đè lên khớp. Uống nhiều nước nếu bác sĩ không dặn hạn chế dịch.

Cơn gút cần được điều trị sớm bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Không tự mua thuốc giảm đau, thuốc có corticoid không rõ nguồn gốc hay thuốc nam “trị gút” ngoài hiệu thuốc, vì có thể gây tác dụng phụ nặng. Nếu đây là cơn đau đầu tiên, hoặc khớp sưng đau kèm sốt, hãy đi khám ngay vì đôi khi đó là nhiễm trùng khớp.

Trong lúc nghỉ, bạn vẫn có thể cử động nhẹ các phần khác của cơ thể nếu thấy ổn, ví dụ tập tay khi ngồi hay hít thở sâu, miễn không làm rung lắc khớp đang đau.

Sau cơn gút bao lâu thì tập lại được?

Hãy đợi đến khi khớp hết nóng, đỡ sưng và bạn đứng, đi lại được thoải mái. Sau đó quay lại từ từ, bắt đầu bằng các động tác cử động khớp nhẹ nhàng rồi mới đi bộ.

  • Vài ngày đầu sau khi hết cơn: xoay cổ chân, co duỗi ngón chân, đi lại nhẹ trong nhà.
  • Tuần đầu: đi bộ chậm 5–10 phút mỗi lần, hoặc đạp xe tại chỗ, bơi nếu đi bộ còn ê.
  • Tuần 2–3: tăng dần trở lại mức tập quen thuộc.
  • Hơi cứng khớp là bình thường. Nếu khớp đau, sưng hoặc đỏ trở lại, dừng tập và cho khớp nghỉ.

Người bị gút nên tập bài gì giữa các cơn?

Các bài sức bền ít va chạm là lựa chọn tốt nhất, vì làm tim phổi khỏe hơn mà không dồn lực mạnh lên bàn chân và đầu gối. Mục tiêu là tăng dần đến 150 phút mỗi tuần ở mức vừa phải: thở nhanh hơn nhưng vẫn nói được câu ngắn, tương đương gắng sức 3–5 trên thang 10.

Tập sức mạnh 2 buổi mỗi tuần giúp cơ quanh khớp chắc hơn và tiêu hao năng lượng tốt hơn. Dùng trọng lượng cơ thể, dây kháng lực hoặc tạ nhẹ. Nếu mới tập, bắt đầu 10 phút mỗi ngày, mỗi tuần thêm vài phút. Nếu hôm sau khớp ê ẩm, giữ nguyên mức tập thêm một tuần.

  • Sức bền: đi bộ với giày êm, đạp xe, bơi, đi bộ dưới nước, dưỡng sinh, thái cực quyền.
  • Sức mạnh tại nhà: ngồi xuống đứng lên khỏi ghế, chống đẩy vào tường, kéo dây kháng lực, cầu mông, nâng chân khi ngồi.
  • Linh hoạt: xoay cổ chân, xòe và co ngón chân, giãn bắp chân, co duỗi gối nhẹ.
  • Chọn giày đế êm, mũi rộng, không bó ngón chân cái.

Người bị gút có nên chạy bộ không?

Người bị gút có thể chạy bộ nhẹ nếu bệnh đã ổn định, lâu không lên cơn, khớp không bị biến dạng và đã quen vận động. Tuy vậy, chạy bộ dồn lực lớn lên bàn chân và cổ chân, đúng những chỗ gút hay tấn công. Với đa số người bệnh, đi bộ nhanh, đạp xe và bơi an toàn hơn mà vẫn đạt lợi ích tương tự.

Nếu đã có hạt tophi, khớp bị tổn thương hay đau dai dẳng, nên tránh chạy và các môn nhảy bật như bóng rổ, nhảy dây. Chạy đường dài hay thi đấu trong trời nắng nóng cũng dễ gây mất nước, một yếu tố có thể khởi phát cơn gút.

Tập thể dục có làm lên cơn gút không?

Tập vừa phải hiếm khi gây cơn gút, nhưng một số thói quen đi kèm việc tập thì có thể. Mất nhiều mồ hôi làm axit uric trong máu tăng lên. Buổi tập quá nặng, chấn thương khớp và đặc biệt là màn “nhậu” sau trận bóng hay trận cầu lông là những nguyên nhân hay gặp ở nam giới Việt Nam.

  • Uống nước trước, trong và sau khi tập; uống nhiều hơn khi trời nóng. Nước tiểu vàng nhạt là dấu hiệu đủ nước.
  • Tập vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh nắng gắt buổi trưa.
  • Không bù nước bằng bia, rượu hay nước ngọt có đường. Bia và nước ngọt nhiều đường đều làm tăng axit uric.
  • Bảo vệ khớp khỏi va đập, tránh nhảy bật nhiều trên nền cứng.

Giảm cân thế nào để không lên cơn gút?

Nếu thừa cân, giảm cân giúp hạ axit uric và giảm áp lực lên khớp. Hướng dẫn năm 2020 của Hội Thấp khớp học Hoa Kỳ (ACR) khuyên người gút thừa cân nên giảm cân, đồng thời hạn chế rượu bia, đồ uống có đường và thực phẩm nhiều purin như nội tạng, hải sản.

Cần giảm cân từ từ. Nhịn ăn, ăn kiêng quá khắt khe hoặc giảm cân quá nhanh có thể làm axit uric tăng tạm thời và gây cơn gút. Kết hợp vận động đều với bữa ăn cân bằng là cách bền vững. Sức Khỏe AI có thể giúp bạn lập miễn phí lịch tập 7 ngày ít va chạm, phù hợp tuổi và tình trạng gút.

Tập luyện không thay thế thuốc. Người lên cơn nhiều lần hoặc có hạt tophi thường cần dùng thuốc hạ axit uric lâu dài và xét nghiệm định kỳ. Hãy dùng thuốc đều theo đơn, kể cả khi thấy khỏe.

Khi nào phải dừng tập và đi khám?

Dừng tập ngay và liên hệ bác sĩ (gọi 115 nếu triệu chứng nặng) khi có:

  • Khớp đột ngột sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội (có thể là cơn gút; dừng tập và cho khớp nghỉ)
  • Khớp sưng đau kèm sốt, rét run (đi khám ngay, có thể là nhiễm trùng khớp)
  • Đau làm bạn phải đi khập khiễng hoặc thay đổi dáng đi
  • Đau, tức hoặc thắt ngực (dừng tập; nếu không đỡ sau vài phút nghỉ, gọi 115)
  • Chóng mặt, choáng, khó thở nhiều hơn hẳn mức bình thường
  • Dấu hiệu mất nước: khát nhiều, miệng khô, nước tiểu sẫm màu, đau đầu

Tuần tập mẫu cho người mới bắt đầu

Ví dụ một tuần tập cân đối. Hãy điều chỉnh theo sức khỏe, triệu chứng và lời khuyên của bác sĩ, hoặc để Sức Khỏe AI lập lịch theo tuổi và thể trạng của bạn.

NgàyHoạt độngThời gianCường độ
Thứ 2Đi bộ với giày êm + tập sức mạnh nhẹ (ngồi đứng khỏi ghế, kéo dây kháng lực, cầu mông)30 phútVừa phải (gắng sức 3–4/10)
Thứ 3Đạp xe hoặc đạp xe tại chỗ25–30 phútVừa phải (thở nhanh hơn, vẫn nói được câu ngắn)
Thứ 4Nghỉ: xoay cổ chân, co duỗi ngón chân, giãn bắp chân10 phútRất nhẹ (gắng sức 1–2/10)
Thứ 5Bơi hoặc đi bộ dưới nước30 phútVừa phải (gắng sức 3–4/10)
Thứ 6Đi bộ + tập sức mạnh (chống đẩy vào tường, nâng chân khi ngồi)30 phútVừa phải (gắng sức 3–4/10)
Thứ 7Thái cực quyền, dưỡng sinh hoặc đạp xe đường bằng30 phútNhẹ đến vừa (gắng sức 2–4/10)
Chủ nhậtNghỉ: giãn cơ nhẹ hoặc đi dạo thong thả15 phútRất nhẹ (gắng sức 1–2/10)

Lịch tập 7 ngày cho người gút (gout) theo độ tuổi

Chọn lịch theo nhóm tuổi và giới tính. Mỗi lịch ghi rõ các buổi trong tuần, số phút tập và lưu ý an toàn; bạn có thể áp dụng miễn phí và chỉnh lại theo thời gian của mình.

Video bài tập cho người gút (gout)

Xem tất cả 95 video bài tập cho người gút (gout)

Câu hỏi thường gặp

Đang lên cơn gút có nên tập thể dục không?

Không, khi đang lên cơn gút bạn nên cho khớp bị đau nghỉ hoàn toàn. Kê cao chân, chườm lạnh, tránh đè lên khớp, uống đủ nước và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Có thể cử động nhẹ các phần khác của cơ thể nếu thấy ổn. Chỉ tập lại từ từ khi khớp hết nóng, đỡ sưng và đi lại được thoải mái.

Người bị gút có nên chạy bộ không?

Người bị gút có thể chạy bộ nhẹ khi bệnh ổn định, lâu không lên cơn và khớp không bị tổn thương. Tuy vậy, chạy dồn nhiều lực lên bàn chân, nơi gút hay xuất hiện. Đi bộ nhanh, đạp xe và bơi thường an toàn hơn. Nếu đã có hạt tophi hoặc khớp đau dai dẳng, nên tránh chạy và hỏi ý kiến bác sĩ.

Bị gút có nên đi bộ không?

Có, đi bộ là một trong những bài tập phù hợp nhất cho người bị gút trong giai đoạn giữa các cơn. Hãy mang giày đế êm, mũi rộng, bắt đầu với quãng ngắn rồi tăng dần đến khoảng 30 phút mỗi ngày. Trong cơn gút cấp ở bàn chân, hạn chế đi lại và kê cao chân cho đến khi đỡ sưng đau.

Tập thể dục có làm lên cơn gút không?

Tập vừa phải hiếm khi gây cơn gút, nhưng mất nước, tập quá sức, chấn thương khớp và uống bia rượu sau khi tập có thể làm tăng nguy cơ. Hãy uống đủ nước, tập lúc trời mát, tăng mức tập từ từ và chọn môn ít va chạm. Nếu cơn gút cứ xuất hiện sau khi tập, hãy trao đổi với bác sĩ về việc điều trị.

Người bị gút uống bia sau khi đá bóng được không?

Không nên, bia là một trong những đồ uống làm tăng axit uric rõ rệt và dễ gây cơn gút, nhất là khi cơ thể đang thiếu nước sau khi đổ nhiều mồ hôi. Sau khi chơi thể thao, hãy uống nước lọc. Nước ngọt có đường cũng nên tránh. Bác sĩ có thể khuyên bạn bỏ hẳn bia rượu nếu gút tái phát nhiều lần.

Tập thể dục có thay được thuốc trị gút không?

Không, tập thể dục không thay được thuốc hạ axit uric ở người lên cơn nhiều lần hoặc có hạt tophi. Thuốc là điều trị chính lâu dài và cần dùng đều mỗi ngày theo đơn. Vận động, giảm cân từ từ, uống đủ nước và hạn chế bia rượu giúp hỗ trợ điều trị. Không tự ngưng hay đổi thuốc khi chưa hỏi bác sĩ.

Nguồn tham khảo

Bài viết do Sức Khỏe AI biên soạn từ các khuyến nghị trên, chỉ nhằm cung cấp thông tin. Người có bệnh nền nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu hoặc thay đổi chế độ tập.

Tìm hiểu thuốc thường dùng

Một số hoạt chất có chỉ định liên quan tới gút (gout). Thông tin để tham khảo; chỉ dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

SuckhoeAI - Bản thử nghiệm