Báo cáo sức khỏe · 13/11/2026

Bệnh tăng áp lực động mạch phổi: Nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị

Nếu bạn băn khoăn về vấn đề liên quan đến đối tượng bệnh huyết áp, hãy trao đổi nhanh với trợ lý ảo AI để tìm hiểu thông tin trước khi đến bác sĩ.

Trao đổi với Trợ lý Tim mạch →

giúp bạn hiểu được các dấu hiệu liên quan đến huyết áp, mỡ máu và sức khỏe tim mạch để có thể đánh giá nhanh và đến bác sĩ kịp thời.

Bệnh tăng áp lực động mạch phổi (PAH) là một bệnh hiếm gặp nhưng nghiêm trọng. Các mạch máu nhỏ trong phổi hẹp dần, buộc tim phải làm việc gắng sức hơn và lâu dài có thể dẫn đến suy tim phải. Theo phân tích dữ liệu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu (GBD) 2021, năm 2021 thế giới có khoảng 191.808 người đang mắc PAH và 22.021 ca tử vong. Hiện chưa có cách chữa khỏi, nhưng phát hiện sớm và điều trị đúng giúp người bệnh sống lâu hơn và sinh hoạt tốt hơn.

Tăng áp lực động mạch phổi là gì?

Động mạch phổi đưa máu nghèo oxy từ tim phải lên phổi để nhận oxy. Khi áp lực trong hệ mạch này tăng cao bất thường, bác sĩ gọi chung là tăng áp phổi (pulmonary hypertension – PH). Tăng áp lực động mạch phổi (pulmonary arterial hypertension – PAH) là một nhóm nhỏ, cụ thể trong khái niệm rộng hơn này. Theo phân loại của Hội nghị Thế giới về Tăng áp phổi (WSPH), PAH thuộc nhóm 1, tức tổn thương nằm ngay tại các tiểu động mạch phổi.

Định nghĩa huyết động theo ESC/ERS 2022 và WSPH 2024

Hướng dẫn năm 2022 của Hiệp hội Tim mạch châu Âu và Hội Hô hấp châu Âu (ESC/ERS) đã hạ ngưỡng chẩn đoán. Hội nghị WSPH lần thứ 7 (Barcelona, 2024) tiếp tục giữ nguyên các ngưỡng này. Mọi chỉ số đều được đo bằng thông tim phải khi người bệnh nghỉ ngơi:

Chỉ số (đo khi nghỉ)Giá trị bình thườngTăng áp phổi (mọi nhóm)Tăng áp phổi trước mao mạch (gồm PAH)
Áp lực động mạch phổi trung bình (mPAP)8–20 mmHg> 20 mmHg> 20 mmHg
Áp lực mao mạch phổi bít (PAWP)––≤ 15 mmHg
Sức cản mạch phổi (PVR)0,3–2,0 đơn vị Wood (WU)–> 2 WU

Có thể hiểu đơn giản như sau. Nếu áp lực phổi cao (mPAP > 20 mmHg), áp lực phía tim trái bình thường (PAWP ≤ 15 mmHg) và sức cản mạch phổi tăng (PVR > 2 WU), vấn đề nhiều khả năng nằm ở chính mạch phổi. Trước đây ngưỡng chẩn đoán là mPAP ≥ 25 mmHg, nên một số tài liệu cũ vẫn dùng mốc này. ESC/ERS cũng lưu ý rằng hiệu quả của các thuốc đặc hiệu PAH mới chỉ được chứng minh ở người có mPAP ≥ 25 mmHg và PVR > 3 WU.

Dịch tễ học trên thế giới và tại Việt Nam

Tăng áp phổi nói chung khá phổ biến. Theo ESC/ERS 2022, bệnh ảnh hưởng khoảng 1% dân số thế giới. Ở người trên 65 tuổi, tỷ lệ này có thể lên tới 10%, chủ yếu do bệnh tim trái hoặc bệnh phổi.

Riêng PAH là bệnh hiếm. Theo dữ liệu GBD 2021, tỷ lệ hiện mắc chuẩn hóa theo tuổi là khoảng 2,28/100.000 dân. Tỷ lệ ở nữ (2,75/100.000) cao hơn nam (1,78/100.000). Số người mắc trên toàn cầu tăng từ 105.703 (năm 1990) lên 191.808 (năm 2021), chủ yếu do dân số tăng và già hóa.

Tại Việt Nam, hiện chưa có số liệu thống kê quốc gia về PAH. Một nghiên cứu tại Viện Tim mạch Việt Nam và Bệnh viện Đại học Y Hà Nội trên 100 bệnh nhân tăng áp lực động mạch phổi nặng cho thấy 83% trường hợp có nguyên nhân là bệnh tim bẩm sinh. 17% còn lại do bệnh mô liên kết hoặc thuộc thể vô căn.

Phân loại tăng áp lực động mạch phổi

5 nhóm tăng áp phổi theo WSPH

NhómĐặc điểmMức độ phổ biến
Nhóm 1 – Tăng áp lực động mạch phổi (PAH)Tổn thương nằm ở chính tiểu động mạch phổiHiếm gặp
Nhóm 2 – Do bệnh tim tráiSuy tim, bệnh van tim làm áp lực dội ngược lên phổiThường gặp nhất
Nhóm 3 – Do bệnh phổi và/hoặc thiếu oxyCOPD, bệnh phổi kẽ, ngưng thở khi ngủ…Thường gặp
Nhóm 4 – Do tắc nghẽn động mạch phổiChủ yếu là tăng áp phổi do huyết khối thuyên tắc mạn tính (CTEPH)Ít gặp
Nhóm 5 – Cơ chế chưa rõ hoặc đa yếu tốBệnh máu, rối loạn chuyển hóa, bệnh hệ thống…Ít gặp

Các phân nhóm của PAH (nhóm 1)

Phân nhómĐặc điểm
Vô cănKhông tìm thấy nguyên nhân; một số ít người đáp ứng lâu dài với thuốc chẹn kênh canxi
Di truyềnLiên quan đột biến gen, thường gặp nhất là gen BMPR2
Liên quan thuốc và độc chấtVí dụ thuốc giảm cân nhóm fenfluramine, methamphetamine
Liên quan bệnh lý khácBệnh mô liên kết (xơ cứng bì, lupus), nhiễm HIV, tăng áp lực tĩnh mạch cửa, bệnh tim bẩm sinh, bệnh sán máng
Có tổn thương tĩnh mạch/mao mạchBệnh tắc tĩnh mạch phổi hoặc u mạch mao mạch phổi
Tăng áp phổi dai dẳng ở trẻ sơ sinhXảy ra ngay sau sinh

Thuật ngữ cũ “tăng áp động mạch phổi nguyên phát” ngày nay chủ yếu tương ứng với thể vô căn và thể di truyền.

Phân độ chức năng WHO-FC I–IV

Phân độĐặc điểmMức độ
WHO-FC IKhông hạn chế hoạt động; sinh hoạt thường ngày không gây khó thở, mệtNhẹ
WHO-FC IIHạn chế nhẹ; dễ chịu khi nghỉ, nhưng hoạt động thường ngày gây khó thở, mệt, đau ngực hoặc choángNhẹ – trung bình
WHO-FC IIIHạn chế rõ; hoạt động nhẹ hơn mức thường ngày đã gây triệu chứngTrung bình – nặng
WHO-FC IVKhông thể hoạt động mà không có triệu chứng; có dấu hiệu suy tim phải, có thể khó thở cả khi nghỉNặng

Nguyên nhân gây bệnh tăng áp lực động mạch phổi

Nguyên nhân chính

Gốc rễ của PAH là tổn thương lớp tế bào lót trong lòng mạch phổi, gọi là nội mô. Ở nhiều người, bác sĩ không tìm ra nguyên nhân cụ thể (thể vô căn). Các nguyên nhân đã biết gồm:

  • Đột biến gen, đặc biệt là gen BMPR2. Theo Cleveland Clinic, khoảng 80% người mắc PAH di truyền mang đột biến gen này.
  • Một số thuốc và chất kích thích, như thuốc giảm cân “fen-phen” (đã bị rút khỏi thị trường), cocaine, methamphetamine.
  • Các bệnh nền, như xơ cứng bì, lupus, HIV, bệnh gan có tăng áp lực tĩnh mạch cửa, bệnh tim bẩm sinh và bệnh sán máng.

Yếu tố nguy cơ

Nhóm yếu tốVí dụ
Không thể thay đổiGiới nữ; tuổi cao; tiền sử gia đình có người bị tăng áp phổi; đột biến gen; bệnh tim bẩm sinh; hội chứng Down
Có thể thay đổiDùng ma túy, chất kích thích; hút thuốc lá; tự ý dùng thuốc giảm cân không rõ nguồn gốc; phơi nhiễm amiăng; nhiễm ký sinh trùng (sán máng)

Theo Viện Tim, Phổi và Huyết học Hoa Kỳ (NHLBI), một số thuốc điều trị ung thư và trầm cảm cũng có thể làm tăng nguy cơ tăng áp phổi. Vì vậy, bạn nên báo đầy đủ các thuốc đang dùng cho bác sĩ.

Đối tượng có nguy cơ cao

  • Phụ nữ khoảng 30–60 tuổi: theo Cleveland Clinic, PAH thường được chẩn đoán ở nữ giới trong độ tuổi này.
  • Người mắc xơ cứng bì: theo ESC/ERS 2022, khoảng 5–19% người bệnh có PAH, và mỗi năm có thêm 0,7–1,5% người bệnh khởi phát PAH.
  • Người mang đột biến gen BMPR2: nguy cơ mắc PAH suốt đời được ước tính khoảng 20–30%, cao hơn ở nữ so với nam. Các nghiên cứu hiện chưa thống nhất về con số chính xác.
  • Người thân bậc một của bệnh nhân PAH di truyền, người bị bệnh tim bẩm sinh chưa được sửa chữa, người nhiễm HIV và người bệnh gan có tăng áp lực tĩnh mạch cửa.

Triệu chứng và dấu hiệu nhận biết

Triệu chứng giai đoạn sớm

Theo Mayo Clinic, triệu chứng tăng áp phổi xuất hiện từ từ và có thể không được để ý trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Dấu hiệu sớm thường gặp:

  • Khó thở khi gắng sức, như leo cầu thang hay đi nhanh.
  • Mệt mỏi, giảm sức chịu đựng khi vận động.
  • Chóng mặt, hồi hộp, tim đập nhanh.

Các dấu hiệu này dễ bị nhầm với bệnh tim, phổi khác hoặc bị cho là “do thiếu vận động”. Vì thế, việc chẩn đoán thường bị chậm.

Triệu chứng giai đoạn tiến triển

  • Khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi.
  • Đau hoặc tức ngực.
  • Choáng, ngất, đặc biệt khi gắng sức.
  • Phù mắt cá chân, cẳng chân, sau đó có thể phù bụng (cổ trướng).
  • Môi, đầu ngón tay tím tái.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

Hãy gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất nếu bạn có:

  • Ngất hoặc gần ngất, nhất là khi gắng sức.
  • Đau ngực dữ dội hoặc kéo dài.
  • Khó thở tăng nặng đột ngột hoặc khó thở khi nằm.
  • Ho ra máu.
  • Môi, da tím tái rõ; tim đập rất nhanh hoặc không đều.

Cơ chế bệnh sinh

Hãy hình dung hệ mạch phổi như một mạng lưới ống nước mềm, nhận nước từ một chiếc máy bơm là tim phải. Khi các ống co hẹp và cứng dần, máy bơm phải tăng công suất để đẩy cùng lượng nước đi qua. Quá trình bệnh diễn ra theo các bước sau:

  1. Rối loạn chức năng nội mô và co mạch: Nội mô bị tổn thương nên sản xuất ít chất giãn mạch hơn (nitric oxide, prostacyclin) và nhiều chất gây co mạch hơn (endothelin-1).
  2. Tái cấu trúc thành mạch: Tế bào cơ trơn và tế bào nội mô tăng sinh quá mức, thành mạch dày lên, lòng mạch hẹp lại. Quá trình này có thể kèm viêm và cục máu đông tại chỗ.
  3. Tăng sức cản mạch phổi: Lòng mạch càng hẹp thì sức cản và áp lực động mạch phổi càng tăng.
  4. Thất phải phì đại rồi suy: Ban đầu thành thất phải dày lên để bù trừ. Lâu dài, buồng tim giãn ra và co bóp kém, dẫn đến suy tim phải, nguyên nhân tử vong chính trong PAH.

Ba con đường endothelin, nitric oxide và prostacyclin cũng chính là đích tác động của phần lớn thuốc điều trị hiện nay.

Hậu quả và biến chứng

Biến chứng ngắn hạn có thể gồm rối loạn nhịp tim nguy hiểm, ngất, chảy máu trong phổi gây ho ra máu và đợt suy tim phải cấp. Biến chứng dài hạn gồm suy tim phải mạn tính, cục máu đông trong các động mạch phổi nhỏ, suy giảm chức năng gan, thận do ứ máu. Mayo Clinic nhấn mạnh tăng áp phổi khi mang thai có thể đe dọa tính mạng cả mẹ và thai nhi.

Về tiên lượng, trước khi có thuốc đặc hiệu, sổ bộ của NIH (Hoa Kỳ) đầu thập niên 1980 ghi nhận thời gian sống trung vị sau chẩn đoán chỉ khoảng 2,8 năm. Với điều trị hiện đại, sổ bộ REVEAL tại Hoa Kỳ ghi nhận tỷ lệ sống sau chẩn đoán là 85% ở năm thứ nhất, 68% ở năm thứ ba và 57% ở năm thứ năm. Người được phát hiện khi phân độ chức năng còn thấp có tiên lượng tốt hơn nhiều.

Về chất lượng sống, khó thở và mệt mỏi làm giảm khả năng làm việc, sinh hoạt, và có thể gây lo âu, trầm cảm. Vì vậy, ESC/ERS khuyến nghị hỗ trợ tâm lý xã hội như một phần của chăm sóc toàn diện.

Chẩn đoán tăng áp lực động mạch phổi

ESC/ERS 2022 chia quy trình chẩn đoán thành 3 bước: nghi ngờ ở tuyến đầu, phát hiện bằng siêu âm tim và xác nhận bằng thông tim phải tại trung tâm chuyên sâu. Các thăm dò thường dùng:

Phương phápVai trò
Khám lâm sàng, hỏi tiền sửTìm dấu hiệu suy tim phải, bệnh nền, tiền sử gia đình, thuốc đã dùng
Xét nghiệm máu (BNP/NT-proBNP, chức năng gan thận, HIV, tự miễn…)Đánh giá mức độ căng giãn tim và tìm nguyên nhân liên quan
Điện tâm đồ (ECG)Phát hiện dấu hiệu dày, giãn tim phải và rối loạn nhịp
X-quang ngựcPhát hiện tim phải hoặc động mạch phổi to, bệnh phổi kèm theo
Siêu âm timCông cụ sàng lọc không xâm lấn quan trọng nhất; ước tính áp lực phổi và chức năng thất phải
Thông tim phảiTiêu chuẩn vàng, bắt buộc để chẩn đoán xác định; đo trực tiếp mPAP, PAWP, PVR
Test giãn mạch cấpThực hiện khi thông tim ở thể vô căn, di truyền, do thuốc; tìm người đáp ứng với chẹn kênh canxi
Xạ hình thông khí – tưới máu (V/Q)Loại trừ tăng áp phổi do huyết khối thuyên tắc mạn tính (nhóm 4)
CT ngực, cộng hưởng từ timĐánh giá phổi, mạch máu và chức năng thất phải
Đo chức năng hô hấp, đa ký giấc ngủTìm bệnh phổi, ngưng thở khi ngủ
Test đi bộ 6 phútĐánh giá khả năng gắng sức, phân tầng nguy cơ và theo dõi đáp ứng điều trị

Test giãn mạch được coi là dương tính khi mPAP giảm ít nhất 10 mmHg và đạt mức ≤ 40 mmHg mà cung lượng tim không giảm. Chỉ một tỷ lệ nhỏ người bệnh, khoảng hơn 10% ở thể vô căn, có đáp ứng dương tính.

Phương pháp điều trị

Điều trị tăng áp phổi nói chung và PAH nói riêng phải được cá thể hóa theo phân nhóm, mức độ nặng và bệnh kèm theo. Mọi quyết định dùng thuốc hay can thiệp phải do bác sĩ chuyên khoa chỉ định và theo dõi. Bạn tuyệt đối không tự ý dùng hoặc ngừng thuốc.

Thay đổi lối sống

  • Tập luyện có giám sát: ESC/ERS 2022 khuyến cáo tập luyện thể lực có giám sát cho người bệnh PAH đang điều trị ổn định.
  • Tiêm chủng: nên tiêm phòng cúm, phế cầu và COVID-19.
  • Ăn uống: hạn chế muối và kiểm soát lượng nước uống theo hướng dẫn của bác sĩ để giảm phù; điều trị thiếu sắt nếu có.
  • Tránh mang thai: người bệnh PAH được khuyến cáo tránh mang thai và cần được tư vấn biện pháp tránh thai phù hợp ngay từ khi chẩn đoán.
  • Không hút thuốc, không dùng chất kích thích. Cần thận trọng khi đi máy bay hoặc lên vùng núi cao; có thể cần thở oxy theo chỉ định.

Điều trị bằng thuốc

Nhóm thuốcCơ chế/vai trò chính
Đối kháng thụ thể endothelin (ERA)Ức chế tác dụng gây co mạch và tăng sinh của endothelin-1
Ức chế phosphodiesterase-5 (PDE-5)Tăng hiệu quả giãn mạch qua con đường nitric oxide
Kích thích guanylate cyclase hòa tan (sGC)Tác động lên con đường nitric oxide theo cơ chế khác
Nhóm prostacyclinBù đắp sự thiếu hụt prostacyclin; một số dạng truyền tĩnh mạch hoặc dưới da dành cho bệnh nặng
Ức chế tín hiệu activin (sotatercept)Cân bằng lại tín hiệu tăng sinh ở thành mạch; dùng phối hợp với điều trị nền
Chẹn kênh canxiChỉ dành cho người có test giãn mạch dương tính
Lợi tiểu, oxy, chống đôngĐiều trị hỗ trợ khi có phù, thiếu oxy hoặc nguy cơ cục máu đông, tùy từng trường hợp

Với người bệnh nguy cơ thấp hoặc trung bình, ESC/ERS 2022 khuyến cáo khởi đầu bằng phối hợp ERA và thuốc ức chế PDE-5. Người bệnh nguy cơ cao có thể cần phối hợp ba thuốc, trong đó có prostacyclin đường tĩnh mạch hoặc dưới da.

Sotatercept được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt vào tháng 3/2024 cho người lớn mắc PAH. Trong thử nghiệm pha 3 STELLAR (công bố trên NEJM năm 2023) với 323 bệnh nhân, thêm sotatercept vào điều trị nền giúp tăng quãng đường đi bộ 6 phút khoảng 41 mét so với giả dược sau 24 tuần. Thuốc cũng giảm đáng kể nguy cơ tử vong hoặc bệnh xấu đi trên lâm sàng.

Các phương pháp can thiệp khác

  • Ghép phổi hoặc ghép tim – phổi: cân nhắc cho người bệnh vẫn ở nguy cơ cao dù đã điều trị nội khoa tối ưu. Người đủ điều kiện nên được chuyển đánh giá ghép sớm.
  • Mở thông vách liên nhĩ bằng bóng: tạo một lỗ nhỏ giữa hai tâm nhĩ để giảm tải cho tim phải. Đây chủ yếu là biện pháp giảm nhẹ hoặc cầu nối chờ ghép phổi, chỉ thực hiện tại trung tâm có kinh nghiệm.
  • Điều trị nguyên nhân: ví dụ đóng lỗ thông trong một số bệnh tim bẩm sinh khi tình trạng huyết động còn cho phép.

Cách phòng bệnh tăng áp lực động mạch phổi

Nhiều yếu tố nguy cơ như gen không thể kiểm soát. Tuy vậy, bạn vẫn có thể giảm nguy cơ hoặc phát hiện bệnh sớm.

Dinh dưỡng và lối sống

  • Ăn uống cân bằng, hạn chế muối nếu đã có bệnh tim; duy trì cân nặng hợp lý.
  • Tuyệt đối tránh ma túy, chất kích thích và thuốc giảm cân không rõ nguồn gốc.
  • Không hút thuốc lá.

Vận động

  • Duy trì hoạt động thể lực đều đặn. Người đã mắc bệnh tim phổi nên tập theo chương trình được bác sĩ hướng dẫn.

Tầm soát ở nhóm nguy cơ

  • Người bệnh xơ cứng bì: nên được đánh giá nguy cơ PAH hằng năm.
  • Người mang gen BMPR2 và người thân bậc một của bệnh nhân PAH di truyền: nên được tư vấn di truyền và theo dõi tại trung tâm tăng áp phổi.
  • Người bệnh gan có tăng áp lực tĩnh mạch cửa, người nhiễm HIV, người mắc bệnh tim bẩm sinh: nên khám tim mạch định kỳ và siêu âm tim khi có triệu chứng.

Tiêm chủng

  • Tiêm phòng cúm, phế cầu, COVID-19 theo khuyến cáo để giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp làm bệnh nặng thêm.

Sức khỏe sinh sản

  • Phụ nữ mắc PAH cần được bác sĩ chuyên khoa tư vấn về nguy cơ khi mang thai và chọn biện pháp tránh thai an toàn, hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Tăng áp phổi và tăng áp lực động mạch phổi khác nhau thế nào?

Tăng áp phổi là tên gọi chung khi áp lực động mạch phổi trung bình vượt 20 mmHg, gồm 5 nhóm nguyên nhân. Tăng áp lực động mạch phổi chỉ là nhóm 1, khi bệnh nằm ở chính tiểu động mạch phổi. Khi đó, áp lực mao mạch phổi bít ≤ 15 mmHg và sức cản mạch phổi trên 2 đơn vị Wood.

Bệnh tăng áp lực động mạch phổi có chữa khỏi được không?

Hiện chưa có cách chữa khỏi bệnh này. Tuy nhiên, các thuốc đặc hiệu, tập luyện có giám sát và ghép phổi trong trường hợp phù hợp có thể cải thiện triệu chứng, khả năng gắng sức và kéo dài thời gian sống. Điều quan trọng là phát hiện sớm và theo dõi đều đặn tại cơ sở chuyên khoa.

Siêu âm tim có đủ để chẩn đoán bệnh không?

Không. Siêu âm tim là công cụ sàng lọc không xâm lấn rất quan trọng, giúp ước tính áp lực phổi và đánh giá tim phải. Tuy nhiên, để chẩn đoán xác định và phân biệt PAH với các nhóm tăng áp phổi khác, bác sĩ cần thông tim phải để đo trực tiếp các chỉ số mPAP, PAWP và PVR.

Bệnh có di truyền không?

Có một thể di truyền, thường liên quan đến đột biến gen BMPR2. Tuy nhiên, không phải ai mang gen cũng mắc bệnh; nguy cơ suốt đời được ước tính khoảng 20–30% và cao hơn ở nữ. Nếu gia đình có người mắc PAH, bạn nên được tư vấn di truyền và theo dõi tại trung tâm chuyên sâu.

Người mắc PAH có nên mang thai không?

Các hướng dẫn quốc tế khuyến cáo người bệnh PAH tránh mang thai vì nguy cơ đe dọa tính mạng cả mẹ và thai nhi. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần được tư vấn tránh thai ngay từ khi chẩn đoán. Nếu đã mang thai, người bệnh cần được theo dõi tại trung tâm có đội ngũ đa chuyên khoa giàu kinh nghiệm.

Kết luận

Bệnh tăng áp lực động mạch phổi là dạng hiếm nhưng nặng của tăng áp phổi, được chẩn đoán qua thông tim phải khi mPAP > 20 mmHg, PAWP ≤ 15 mmHg và PVR > 2 WU. Các triệu chứng ban đầu như khó thở khi gắng sức, mệt mỏi rất dễ bị bỏ qua, trong khi tiên lượng tốt hơn rõ rệt nếu bệnh được phát hiện sớm. Nhờ các nhóm thuốc mới và chiến lược điều trị phối hợp, người bệnh ngày nay có nhiều lựa chọn hơn trước. Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ như mắc xơ cứng bì, bệnh tim bẩm sinh hoặc có người thân mắc PAH, hãy chủ động tầm soát và khám tim mạch định kỳ.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Hãy tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi thay đổi chế độ ăn uống hoặc phương pháp điều trị.

Tài liệu tham khảo

Humbert M, Kovacs G, Hoeper MM và cộng sự (ESC/ERS). 2022 ESC/ERS Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension. European Respiratory Journal. 2022.
Kovacs G, Bartolome S, Denton CP và cộng sự. Definition, classification and diagnosis of pulmonary hypertension (7th World Symposium on Pulmonary Hypertension). European Respiratory Journal. 2024.
Mayo Clinic. Pulmonary hypertension – Symptoms and causes.
Mayo Clinic. Pulmonary hypertension – Diagnosis and treatment.
National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI). Pulmonary Hypertension – Causes and Risk Factors.
Cleveland Clinic. Pulmonary Arterial Hypertension (PAH): Symptoms and Treatment. 2022.
Trends in pulmonary arterial hypertension: insights from Global Burden of Disease 1990–2021. PubMed Central. 2025.
Benza RL và cộng sự. An Evaluation of Long-term Survival From Time of Diagnosis in Pulmonary Arterial Hypertension From the REVEAL Registry. CHEST. 2012.
Hoeper MM và cộng sự. Phase 3 Trial of Sotatercept for Treatment of Pulmonary Arterial Hypertension (STELLAR). New England Journal of Medicine. 2023.
Tạp chí Tim mạch học Việt Nam. Đánh giá một số đặc điểm về siêu âm Doppler tim ở bệnh nhân tăng áp lực động mạch phổi nặng.

SuckhoeAI - Bản thử nghiệm