Chế độ ăn cho người bệnh tăng áp lực động mạch phổi: Nên ăn gì?
Nếu bạn băn khoăn về vấn đề liên quan đến đối tượng suy tim, hãy trao đổi nhanh với trợ lý ảo AI để tìm hiểu thông tin trước khi đến bác sĩ.
Trao đổi với Trợ lý Tim mạch →giúp bạn hiểu được các dấu hiệu liên quan đến huyết áp, mỡ máu và sức khỏe tim mạch để có thể đánh giá nhanh và đến bác sĩ kịp thời.
Chế độ ăn cho người bệnh tăng áp lực động mạch phổi không thay thế được thuốc, nhưng giúp giảm ứ dịch, giảm gánh nặng cho tim phải và tránh tương tác với thuốc điều trị. Nguyên tắc cốt lõi gồm ăn nhạt (natri thường dưới 2.000 mg/ngày), uống nước theo giới hạn bác sĩ đặt ra, giữ cân nặng hợp lý, theo dõi sắt và vitamin D, và tránh các thực phẩm, thảo dược làm thay đổi tác dụng của thuốc. Bài viết tổng hợp khuyến nghị từ Hiệp hội Tăng áp phổi Hoa Kỳ (PHA), Hướng dẫn ESC/ERS 2022, Cleveland Clinic, Mayo Clinic và các nghiên cứu trên PubMed Central để trả lời câu hỏi người bị tăng áp lực động mạch phổi nên ăn gì.
Tại sao chế độ ăn quan trọng với người bệnh tăng áp lực động mạch phổi?
Tăng áp phổi (pulmonary hypertension – PH) là tình trạng áp lực trong động mạch phổi tăng cao. Theo Hướng dẫn ESC/ERS 2022 của Hội Tim mạch châu Âu và Hội Hô hấp châu Âu, PH ảnh hưởng khoảng 1% dân số thế giới. Tăng áp lực động mạch phổi (pulmonary arterial hypertension – PAH, nhóm 1) là một thể riêng và hiếm hơn nhiều. Ở các nước phát triển, mỗi năm có khoảng 6 ca mới trên một triệu người trưởng thành, tổng số người đang mắc là 48–55 ca trên một triệu người, và thể vô căn chiếm 50–60%.
Khi động mạch phổi bị thu hẹp, tâm thất phải (buồng tim bơm máu lên phổi) phải làm việc quá sức. Nếu tim phải suy, cơ thể dễ giữ muối và nước, gây phù chân, chướng bụng và khó thở hơn. Vì vậy, Hướng dẫn ESC/ERS 2022 khuyến cáo người bệnh PAH có dấu hiệu suy tim phải và phù cần hạn chế lượng dịch đưa vào cơ thể và dùng thuốc lợi tiểu.
Dinh dưỡng còn liên quan đến vi chất. Một tổng quan năm 2022 trên tạp chí Nutrition in Clinical Practice ghi nhận 33–46% người bệnh PAH bị thiếu sắt, và tình trạng này liên quan đến giảm khả năng gắng sức và suy giảm chức năng thất phải. Nghiên cứu của Vinke và cộng sự (Nutrients, 2021) cho thấy 42% người mới chẩn đoán PAH thiếu sắt và 42% thiếu vitamin D. Ở nhóm đã điều trị 1,5 năm, tỷ lệ thiếu vitamin D lên tới 68%.
Thói quen ăn uống thực tế của người bệnh cũng đáng lưu ý. Nghiên cứu của Kwant và cộng sự (Pulmonary Circulation, 2022) trên 37 người bệnh PAH tại Amsterdam ghi nhận 78% uống trên 1.500 ml dịch mỗi ngày. Có 87% người bệnh nữ và toàn bộ người bệnh nam ăn nhiều đường hơn mức khuyến nghị, và ai ăn càng nhiều đường thì càng uống nhiều dịch. Nguồn dịch chủ yếu đến từ trà, cà phê và nước lọc.
Nguyên tắc dinh dưỡng chung cho người bệnh tăng áp lực động mạch phổi
Hiện chưa có chế độ ăn chuẩn riêng cho PAH. Các khuyến nghị chủ yếu dựa trên mô hình ăn uống tốt cho tim mạch và kinh nghiệm quản lý suy tim. Dưới đây là các nguyên tắc cốt lõi:
- Muối (natri): PHA khuyên hạn chế natri ở mức 2.000 mg/ngày, tương đương khoảng 5 g muối. Theo PHA, 1/4 thìa cà phê muối chứa khoảng 500 mg natri. Cleveland Clinic khuyên không nêm thêm muối và tránh thịt muối, thịt hun khói, đồ ăn nhanh. Tại Việt Nam, điều tra STEPS 2015 của Bộ Y tế cho thấy người trưởng thành ăn trung bình 9,4 g muối/ngày, gần gấp đôi khuyến nghị của WHO.
- Nước và dịch: Theo PHA, nhiều người bệnh PH được giới hạn khoảng 2 lít (2.000 ml) dịch mỗi ngày. Mức cụ thể của bạn phải do bác sĩ chuyên khoa quyết định.
- Năng lượng và cân nặng: PHA khuyến khích giữ chỉ số khối cơ thể (BMI) trong khoảng 18,5–24,9. Thừa cân làm tim phổi phải làm việc nhiều hơn, còn thiếu cân dễ gây mất cơ và thiếu vi chất.
- Chất đạm: Chọn đạm nạc như cá, thịt gà bỏ da, thịt nạc, trứng, đậu phụ và các loại đậu để duy trì khối cơ.
- Chất béo: Theo Mayo Clinic, nên hạn chế chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol. Ưu tiên dầu ô liu, các loại hạt và quả bơ với lượng vừa phải.
- Tinh bột và chất xơ: Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám. Cleveland Clinic gợi ý chọn thực phẩm giàu chất xơ, kali và magie.
- Đường: Hạn chế đường tinh luyện và đồ uống có đường. Nhóm nghiên cứu của Kwant dựa theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), đề xuất tối đa 25 g đường mỗi ngày với nữ và 37,5 g với nam.
Thực phẩm khuyến khích cho người bệnh tăng áp lực động mạch phổi
Rau củ
Rau tươi hoặc đông lạnh (không tẩm sốt, không thêm muối) cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ. PHA khuyên ăn rau nhiều màu sắc: xanh, đỏ, cam, vàng. Một số loại quen thuộc là cải ngọt, bông cải xanh, bí đỏ, cà rốt, cà chua và rau muống luộc. Rau lá xanh đậm còn cung cấp thêm sắt có nguồn gốc thực vật.
Trái cây
Cam, ổi, chuối, đu đủ, thanh long giàu kali và vitamin C, chất giúp cơ thể hấp thu sắt từ thực vật tốt hơn. Hãy ăn nguyên quả thay vì uống nước ép để không nạp thêm dịch và đường. Nếu bạn dùng thuốc lợi tiểu giữ kali hoặc có bệnh thận, hãy hỏi bác sĩ trước khi ăn nhiều thực phẩm giàu kali.
Ngũ cốc nguyên hạt
Gạo lứt, yến mạch, khoai lang và bánh mì nguyên cám cung cấp năng lượng ổn định cùng chất xơ. Chất xơ giúp phòng táo bón. Điều này quan trọng vì phải rặn mạnh khi đi ngoài có thể gây khó chịu cho người bệnh tim phổi.
Thực phẩm giàu đạm
Các lựa chọn tốt gồm cá (cá hồi, cá thu, cá basa hấp), thịt gà, thịt bò nạc, trứng, đậu phụ và đậu lăng. Thịt đỏ nạc, trứng, cá và các loại đậu cũng là nguồn sắt tốt. Tránh các loại đạm tẩm ướp sẵn hoặc chế biến công nghiệp vì chứa nhiều natri.
Chất béo tốt
Dầu ô liu, dầu đậu nành, quả bơ, hạt óc chó và hạt bí không muối là các nguồn chất béo tốt. PHA khuyến nghị chỉ dùng một lượng nhỏ vì chúng giàu năng lượng.
Đồ uống
Nước lọc là lựa chọn chính nhưng phải được tính vào tổng lượng dịch trong ngày. Sữa ít béo và sữa chua không đường giúp bổ sung canxi và đạm. Canh, cháo, súp cũng là dịch và cần cộng vào tổng lượng.
| Nhóm thực phẩm | Ví dụ | Lợi ích |
|---|---|---|
| Rau củ | Cải ngọt, bông cải xanh, bí đỏ, cà rốt | Vitamin, khoáng chất, chất xơ, ít natri |
| Trái cây | Cam, ổi, chuối, đu đủ | Vitamin C hỗ trợ hấp thu sắt, kali, chất xơ |
| Ngũ cốc nguyên hạt | Gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám | Năng lượng ổn định, phòng táo bón |
| Đạm nạc | Cá, gà bỏ da, thịt bò nạc, trứng, đậu phụ | Duy trì khối cơ, cung cấp sắt |
| Chất béo tốt | Dầu ô liu, quả bơ, hạt không muối | Tốt cho tim mạch, cung cấp năng lượng |
| Đồ uống | Nước lọc, sữa ít béo, sữa chua không đường | Bù nước trong giới hạn cho phép, bổ sung canxi |
Thực phẩm cần hạn chế hoặc tránh
Nhóm nên tránh hoàn toàn
- Thuốc giảm cân, thuốc ức chế thèm ăn không rõ nguồn gốc: Hướng dẫn ESC/ERS 2022 xếp aminorex, benfluorex, dexfenfluramine, fenfluramine và methamphetamine vào nhóm chắc chắn có liên quan đến PAH. Cleveland Clinic lưu ý thuốc giảm cân “fen-phen” có thể gây PAH nhiều năm sau khi đã ngừng dùng.
- Chất kích thích: Amphetamine và cocaine nằm trong nhóm có thể liên quan đến PAH. Theo Hướng dẫn ESC/ERS 2022, một số trung tâm tại Mỹ ghi nhận 20–29% ca PAH trước đây được coi là vô căn có liên quan đến methamphetamine.
- Bưởi chùm (grapefruit) và nước ép bưởi chùm khi dùng một số thuốc: Bưởi chùm ức chế men CYP3A4 ở ruột, làm tăng nồng độ trong máu của một số thuốc chẹn kênh canxi (như nifedipine, felodipine) và sildenafil. Trong nghiên cứu của Bailey và cộng sự (The Lancet, 1991), lượng felodipine vào được máu khi uống cùng nước bưởi chùm cao gần gấp 3 lần (284%) so với khi uống cùng nước lọc.
- Thảo dược St. John’s wort (cỏ ban): Có thể làm giảm nồng độ bosentan, riociguat và sildenafil trong máu, khiến thuốc kém hiệu quả.
Nhóm cần hạn chế
- Thực phẩm nhiều muối: Đồ hộp, thịt nguội, xúc xích, khoai tây chiên, đồ đông lạnh chế biến sẵn, dưa cà muối, mì gói. Nước mắm, hạt nêm và bột canh cũng chứa nhiều natri. Theo Vinmec, 1 ml nước mắm chứa khoảng 77 mg natri.
- Nước điện giải, nước tăng lực: PHA cảnh báo các loại đồ uống bù điện giải có thể chứa nhiều natri, gây giữ nước.
- Rượu bia và caffeine: PHA xếp rượu và caffeine vào nhóm cần hạn chế. Rượu còn làm tăng nguy cơ chảy máu ở người dùng warfarin.
- Đường và đồ ngọt: Nước ngọt, bánh kẹo và trà sữa làm tăng cân và kéo theo uống nhiều dịch hơn.
- Chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa: Đồ chiên rán, mỡ động vật, bơ thực vật cứng.
| Nhóm thực phẩm | Ví dụ | Lý do cần hạn chế |
|---|---|---|
| Thuốc giảm cân, chất kích thích (tránh hoàn toàn) | Thuốc ức chế thèm ăn, methamphetamine, cocaine | Liên quan đến khởi phát hoặc làm nặng thêm PAH |
| Bưởi chùm (tránh khi dùng thuốc tương tác) | Quả bưởi chùm, nước ép bưởi chùm | Làm tăng nồng độ thuốc chẹn kênh canxi, sildenafil |
| Thảo dược tương tác (tránh) | St. John’s wort | Làm giảm hiệu quả bosentan, riociguat, sildenafil |
| Đồ ăn nhiều muối (hạn chế) | Đồ hộp, dưa muối, mì gói, nước mắm đậm | Gây giữ nước, phù, khó thở |
| Đồ uống (hạn chế) | Rượu bia, cà phê đặc, nước điện giải | Tăng lượng dịch, tương tác thuốc, rối loạn nhịp tim |
| Đường, chất béo xấu (hạn chế) | Nước ngọt, bánh kẹo, đồ chiên | Tăng cân, uống nhiều dịch hơn, hại tim mạch |
Phương pháp và lộ trình ăn uống phù hợp
Mô hình ăn uống được khuyến nghị
Mayo Clinic, Cleveland Clinic và Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia Hoa Kỳ (NHLBI) đều khuyên người bệnh ăn theo kiểu tốt cho tim. Cụ thể là nhiều rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, đạm nạc, sữa ít béo và ít muối. Chế độ ăn Địa Trung Hải và chế độ ăn DASH (chế độ ăn giúp phòng tăng huyết áp) đều theo tinh thần này. Khi áp dụng, bạn vẫn cần điều chỉnh lượng muối và dịch theo chỉ định của bác sĩ.
Bằng chứng riêng cho PAH vẫn còn hạn chế. Thử nghiệm PHINE chia ngẫu nhiên 30 người bệnh PAH vào hai nhóm trong 12 tuần. Một nhóm chỉ điều trị chuẩn, nhóm còn lại được tập luyện có giám sát và tư vấn ăn theo kiểu Địa Trung Hải, chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp. Nhóm can thiệp cải thiện được mức tiêu thụ oxy tối đa nhưng không có khác biệt về độ nhạy insulin. Quãng đường đi bộ 6 phút tăng 37 m, nhưng mức tăng này chưa có ý nghĩa thống kê. Vì vậy, các nghiên cứu hiện chưa thống nhất về tác dụng riêng của chế độ ăn Địa Trung Hải đối với PAH.
Cách phân bổ bữa ăn trong ngày và kiểm soát khẩu phần
- Chia thành 3 bữa chính và 1–2 bữa phụ nhỏ để giảm cảm giác đầy bụng, khó thở sau ăn và hạn chế buồn nôn do thuốc.
- Dùng đĩa nhỏ: một nửa là rau, một phần tư là đạm nạc, một phần tư là tinh bột nguyên hạt.
- Theo PHA, không nên bỏ bữa để giảm cân. Thay vào đó, hãy chọn bữa ăn cân bằng, ít natri.
- Chia đều lượng dịch cho cả ngày và uống từng ngụm nhỏ. Dùng cốc có vạch chia để dễ ước lượng.
Lộ trình điều chỉnh theo giai đoạn
- Tuần đầu: Cất lọ muối khỏi bàn ăn và giảm dần nước chấm. Ghi nhật ký ăn uống, lượng dịch và cân nặng mỗi sáng như PHA khuyến nghị.
- Sau 1 tháng: Vị giác dần quen với món nhạt. Tập đọc nhãn dinh dưỡng và thay gia vị mặn bằng chanh, tỏi, gừng, sả, tiêu, rau thơm. Trao đổi với bác sĩ về kết quả xét nghiệm sắt và vitamin D.
- Duy trì lâu dài: Giữ thói quen ăn nhạt, kiểm soát dịch và giữ cân nặng ổn định. Kết hợp vận động: Hướng dẫn ESC/ERS 2022 khuyến cáo tập luyện có giám sát cho người bệnh PAH đang dùng thuốc. Xem lại chế độ ăn mỗi khi thay đổi thuốc.
Thực đơn mẫu 1 ngày
| Bữa | Món gợi ý |
|---|---|
| Sáng | Cháo yến mạch nấu với thịt gà xé (không nêm hạt nêm), 1 quả trứng luộc, nửa quả chuối |
| Phụ sáng | 1 hộp sữa chua không đường, vài hạt óc chó không muối |
| Trưa | Cơm gạo lứt, cá hấp gừng hành, rau muống luộc chấm nước mắm pha loãng với chanh tỏi, một bát nhỏ canh bí đỏ (tính vào lượng dịch) |
| Phụ chiều | 1 quả ổi hoặc vài múi cam |
| Tối | Cơm trắng trộn gạo lứt, đậu phụ sốt cà chua ít muối, thịt bò nạc xào bông cải xanh với dầu ô liu |
Lưu ý: canh, sữa và cháo đều phải cộng vào tổng lượng dịch trong ngày. Nếu bạn dùng warfarin, hãy giữ lượng rau lá xanh tương đối đều giữa các ngày.
Cách chế biến phù hợp
- Ưu tiên luộc, hấp, nướng, áp chảo ít dầu. Hạn chế chiên ngập dầu.
- Nêm nếm bằng gia vị tự nhiên như chanh, giấm, tỏi, ớt, gừng, tiêu, thì là, húng quế thay cho muối và hạt nêm.
- Nấu ăn tại nhà nhiều hơn để kiểm soát natri. Khi ăn ngoài, hãy yêu cầu nấu ít muối và không chan nước dùng.
- Nếu bắt buộc phải dùng thực phẩm đóng hộp, hãy rửa sạch trước khi nấu.
Các lưu ý quan trọng
Sai lầm thường gặp:
- Chỉ bỏ lọ muối nhưng vẫn ăn nhiều nước mắm, hạt nêm và đồ chế biến sẵn.
- Quên tính canh, cháo, sữa và đá viên vào tổng lượng dịch. Theo PHA, một cốc đá tương đương khoảng nửa cốc nước, và nước dùng để uống thuốc cũng phải được tính.
- Tự uống viên sắt, vitamin D hoặc thực phẩm bảo vệ sức khỏe khi chưa xét nghiệm. Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
- Ăn kiêng quá mức dẫn đến thiếu năng lượng và mất cơ. Nghiên cứu của Kwant cũng ghi nhận 56% người bệnh ăn dưới 1.800 mg natri mỗi ngày. Điều này cho thấy mục tiêu là ăn cân bằng chứ không phải cắt bỏ hoàn toàn.
Tương tác thực phẩm – thuốc:
- Warfarin và vitamin K: Bạn không cần kiêng rau xanh. Điều cần làm là giữ lượng thực phẩm giàu vitamin K (cải xoăn, rau bina, bông cải xanh) ổn định hằng tuần. Tránh rượu, nước ép bưởi chùm và nước ép nam việt quất vì có thể tăng nguy cơ chảy máu.
- Bưởi chùm: Có thể làm tăng nồng độ một số thuốc chẹn kênh canxi và sildenafil. Hãy hỏi dược sĩ xem thuốc bạn đang dùng có bị ảnh hưởng không.
- Thảo dược và thực phẩm bổ sung: PHA lưu ý một số vitamin và thực phẩm bổ sung có thể tương tác với thuốc điều trị PH. Hãy báo cho bác sĩ mọi sản phẩm bạn đang dùng.
- Tác dụng phụ tiêu hóa: Một tổng quan trên PubMed Central ghi nhận thuốc nhóm prostacyclin thường gây tiêu chảy, buồn nôn và có thể làm giảm hấp thu dinh dưỡng. Khi gặp tình trạng này, hãy chia nhỏ bữa, ăn đồ mềm, dễ tiêu và báo cho bác sĩ.
Đối tượng đặc biệt:
- Người cao tuổi: Dễ bị suy dinh dưỡng và mất cơ. Cần ăn đủ đạm và theo dõi cân nặng sát hơn.
- Phụ nữ mang thai hoặc dự định mang thai: Hướng dẫn ESC/ERS 2022 khuyến cáo người bệnh PAH nên tránh mang thai vì nguy cơ cao cho cả mẹ và thai. Mọi kế hoạch sinh con cần được tư vấn tại trung tâm chuyên sâu về tăng áp phổi.
- Người có bệnh kèm theo: Người suy thận cần điều chỉnh kali và đạm. Người đái tháo đường cần kiểm soát tinh bột và đường. Người suy tim trái cần kiểm soát dịch chặt chẽ hơn.
Lời khuyên từ chuyên gia
- Hiệp hội Tăng áp phổi Hoa Kỳ (PHA): Theo dõi muối và dịch, giữ cân nặng hợp lý, ghi nhật ký ăn uống và cân nặng. Hỏi ý kiến đội ngũ điều trị trước khi bắt đầu chế độ ăn, chương trình tập luyện hay thực phẩm bổ sung mới.
- Hướng dẫn ESC/ERS 2022: Hạn chế dịch và dùng lợi tiểu khi có suy tim phải hoặc phù. Kiểm tra định kỳ tình trạng sắt và bù sắt khi có thiếu máu do thiếu sắt. Tập luyện có giám sát được khuyến cáo.
- Cleveland Clinic: Giảm muối; tránh thịt muối, thịt hun khói và đồ ăn nhanh; ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ, kali và magie. Trao đổi với bác sĩ trước khi dùng bất kỳ thuốc giảm cân nào.
- Mayo Clinic: Ăn ngũ cốc nguyên hạt, rau quả, thịt nạc và sữa ít béo. Hạn chế chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol. Báo cho đội ngũ y tế mọi thuốc bạn đang dùng.
- NHLBI: Ăn uống tốt cho tim và ít muối là một phần của việc thay đổi lối sống, tùy theo nguyên nhân gây tăng áp phổi.
Về vitamin D, một nghiên cứu trên 22 người bệnh (không có nhóm đối chứng) cho thấy bù vitamin D trong 3 tháng giúp cải thiện kích thước thất phải và quãng đường đi bộ 6 phút. Tuy vậy, nhóm tác giả Rodríguez Chiaradía (Archivos de Bronconeumología, 2024) vẫn coi lợi ích này là một giả thuyết cần kiểm chứng. Hiện thử nghiệm REVIDAH tại 9 trung tâm tăng áp phổi ở Tây Ban Nha đang so sánh calcifediol (một dạng vitamin D) với giả dược để đánh giá tác động lên bệnh tật và tử vong.
Câu hỏi thường gặp
Người bị tăng áp lực động mạch phổi nên ăn bao nhiêu muối mỗi ngày?
Nhiều trung tâm điều trị và Hiệp hội Tăng áp phổi Hoa Kỳ áp dụng mức dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương khoảng 5 g muối. Con số này đã tính cả muối trong nước mắm, hạt nêm và thực phẩm chế biến sẵn. Mức phù hợp với bạn có thể thấp hoặc cao hơn tùy tình trạng phù và thuốc lợi tiểu, nên hãy hỏi bác sĩ điều trị.
Người bệnh tăng áp lực động mạch phổi được uống bao nhiêu nước?
Không có con số chung cho mọi người. Theo PHA, nhiều người bệnh được giới hạn khoảng 2 lít dịch mỗi ngày, gồm nước lọc, canh, cháo, sữa, đá viên và nước dùng để uống thuốc. Nếu bạn tăng cân nhanh trong vài ngày hoặc phù nhiều hơn, hãy báo ngay cho bác sĩ.
Có nên tự bổ sung sắt khi bị tăng áp lực động mạch phổi?
Không nên tự bổ sung. Thiếu sắt khá phổ biến ở người bệnh PAH, nhưng Hướng dẫn ESC/ERS 2022 khuyến cáo xét nghiệm định kỳ các chỉ số sắt trước khi quyết định bù sắt. Bác sĩ sẽ chọn cách bổ sung phù hợp. Trong lúc chờ, bạn có thể ăn thịt nạc, cá, trứng và các loại đậu kèm trái cây giàu vitamin C.
Người dùng warfarin có phải kiêng rau xanh không?
Không cần kiêng. Điều quan trọng là giữ lượng rau giàu vitamin K như bông cải xanh, cải xoăn, rau bina tương đối đều đặn mỗi tuần để thuốc tác dụng ổn định. Nếu bạn muốn thay đổi nhiều thói quen ăn rau, hãy báo bác sĩ để được kiểm tra chỉ số đông máu INR thường xuyên hơn.
Người bệnh tăng áp lực động mạch phổi có được uống cà phê không?
PHA xếp caffeine vào nhóm cần hạn chế. Cà phê và trà đặc có thể gây hồi hộp, mất ngủ, và đều được tính vào tổng lượng dịch hằng ngày. Nghiên cứu ở Amsterdam cũng ghi nhận trà và cà phê là nguồn dịch chính của người bệnh. Hãy hỏi bác sĩ về lượng phù hợp với bạn.
Chế độ ăn Địa Trung Hải có giúp điều trị tăng áp lực động mạch phổi không?
Chế độ ăn Địa Trung Hải tốt cho tim mạch nói chung, nhưng bằng chứng riêng cho PAH còn ít. Thử nghiệm PHINE kết hợp ăn uống với tập luyện và ghi nhận thể lực cải thiện, nhưng chưa tách được tác dụng riêng của chế độ ăn. Bạn có thể áp dụng mô hình này như một lối sống lành mạnh, không thay thế thuốc.
Kết luận
Chế độ ăn cho người bệnh tăng áp lực động mạch phổi dựa trên bốn trụ cột: ăn nhạt, kiểm soát dịch, giữ cân nặng hợp lý và tránh tương tác giữa thực phẩm và thuốc. Thiếu sắt và thiếu vitamin D khá thường gặp, nhưng cần được bác sĩ xét nghiệm và xử trí. Ăn uống đúng cách giúp bạn giảm phù, dễ thở hơn và hỗ trợ hiệu quả điều trị. Hãy trao đổi với bác sĩ chuyên khoa tăng áp phổi hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn phù hợp với thuốc bạn dùng, bệnh kèm theo và mức độ bệnh của bạn.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Hãy tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi thay đổi chế độ ăn uống hoặc phương pháp điều trị.
Tài liệu tham khảo
Pulmonary Hypertension Association (PHA). Diet and Nutrition.
Humbert M, Kovacs G, Hoeper MM và cộng sự. 2022 ESC/ERS Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension. European Respiratory Journal. 2022.
Kwant CT và cộng sự. Nutritional status in pulmonary arterial hypertension. Pulmonary Circulation. 2022.
Vinke P và cộng sự. Prevalence of Micronutrient Deficiencies and Relationship with Clinical and Patient-Related Outcomes in Pulmonary Hypertension Types I and IV. Nutrients. 2021.
Lan và cộng sự. Iron deficiency and pulmonary arterial hypertension. Nutrition in Clinical Practice. 2022.
Cleveland Clinic. Pulmonary Hypertension: Symptoms & Treatment.
Cleveland Clinic. Pulmonary Arterial Hypertension (PAH): Symptoms and Treatment.
Mayo Clinic. Pulmonary hypertension – Diagnosis and treatment.
National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI). Pulmonary Hypertension – Treatment.
Vinmec. Cách tính lượng đường, muối cho cơ thể mỗi ngày.
🎬 Video luyện tập liên quan
📚 Báo cáo liên quan
- Bệnh tăng áp lực động mạch phổi: Nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị
- Chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân hở van tim
- Đánh trống ngực là gì? Phân loại, nguyên nhân, cơ chế, biến chứng, điều trị và phòng ngừa
- Chế độ ăn cho người bệnh rung nhĩ: Nghiên cứu chuyên sâu về rung nhĩ nên ăn gì, kiêng gì và thực đơn mẫu
- Rối loạn nhịp tim: Nguyên nhân, triệu chứng, cơ chế, điều trị và cách phòng ngừa
- Nghiên cứu về cơ tim phì đại




