Bún riêu cua và bệnh mạch vành: Lưu ý khi thưởng thức

Phân tích nguyên liệu

• Bún: Có thể dùng. Bún là nguồn tinh bột hấp thụ chậm, cung cấp năng lượng nhưng không làm tăng đường huyết đột ngột. Tuy nhiên, cần kiểm soát lượng vì năng lượng cao. Người bệnh nên ăn khoảng 3/4 lượng bún thường dùng.
• Cua đồng: Hạn chế. Cua đồng chứa cholesterol cao (khoảng 150-200mg/100g), có thể làm tăng lipid máu. Nên giảm lượng cua trong tô, hoặc chỉ dùng nước riêu để tạo vị, không ăn phần gạch cua.
• Cà chua: Có thể dùng. Rất tốt. Cà chua giàu lycopene, vitamin C, chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ mạch máu. Nên tăng cường thêm cà chua trong món ăn.
• Đậu phụ: Có thể dùng, nhưng cần tránh chiên. Đậu phụ non hoặc luộc là nguồn protein thực vật tốt, ít chất béo bão hòa. Nếu chiên, lượng dầu mỡ tăng cao, không tốt. Nên dùng đậu phụ trắng, hấp hoặc luộc.
• Giò lụa: KHÔNG nên dùng (tối đa 50g). Giò lụa chứa nhiều natri, cholesterol và chất béo bão hòa, làm tăng huyết áp và nguy cơ xơ vữa. Tốt nhất nên bỏ hoặc thay bằng thịt nạc luộc.
• Mắm tôm: KHÔNG nên dùng. Mắm tôm có hàm lượng natri rất cao (khoảng 9000mg/100g) và cholesterol 273mg/100g, gây tăng huyết áp và rối loạn lipid. Cần tránh hoàn toàn.
• Hành phi: Hạn chế. Hành phi thường được chiên ngập dầu, chứa nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, gây hại cho tim. Nên bỏ hoặc thay bằng hành lá tươi.
• Rau sống: Có thể dùng (tối đa 300g). Rau sống như xà lách, rau thơm, giá đỗ cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất, giúp giảm hấp thu cholesterol và tăng cường sức khỏe tim mạch. Nên ăn kèm nhiều rau.

Bảng dinh dưỡng

Dưới đây là bảng ước tính dinh dưỡng cho 1 tô bún riêu cua thông thường (khoảng 500g) và khẩu phần điều chỉnh với người bệnh mạch vành (3/4 tô, loại bỏ giò lụa, mắm tôm, hành phi, giảm đậu phụ chiên, tăng rau sống và cà chua). Các giá trị có thể thay đổi tùy theo cách chế biến.

Lưu ý: Khẩu phần điều chỉnh giảm năng lượng, cholesterol, natri, chất béo; tăng chất xơ và kali nhờ tăng rau sống và cà chua, đồng thời loại bỏ các thành phần bất lợi.

Mẹo thay thế hoặc chế biến lành mạnh hơn

• Thay giò lụa bằng thịt bò nạc hoặc ức gà luộc: Các loại thịt này ít chất béo bão hòa, giàu protein, giúp giảm cholesterol mà vẫn tạo vị ngon.
• Bỏ mắm tôm, dùng nước mắm nhạt pha loãng: Nước mắm vẫn có muối nhưng ít hơn nhiều so với mắm tôm. Có thể thêm chanh, ớt để tăng hương vị mà không cần mắm tôm.
• Thay hành phi bằng hành lá tươi hoặc rau thơm: Hành lá tươi cung cấp vitamin và chất chống oxy hóa, không chứa chất béo xấu.
• Sử dụng đậu phụ non hoặc đậu phụ luộc thay vì chiên: Đậu phụ chiên hấp thụ nhiều dầu mỡ, tăng chất béo bão hòa. Đậu phụ non hoặc luộc giữ nguyên giá trị dinh dưỡng, ít chất béo.
• Tăng cường cà chua và rau sống: Thêm nhiều cà chua, xà lách, giá đỗ để tăng chất xơ, vitamin C, lycopene, hỗ trợ giảm cholesterol và bảo vệ mạch máu.

Câu hỏi thường gặp

1. Người bệnh mạch vành có ăn được bún riêu cua không?

Có, nhưng cần điều chỉnh khẩu phần và thành phần. Bạn nên ăn tối đa 3/4 tô, loại bỏ giò lụa, mắm tôm, hành phi, giảm đậu phụ chiên. Tăng cường rau sống và cà chua. Nếu có thể, hãy tự nấu tại nhà để kiểm soát nguyên liệu và gia vị.

2. Tại sao cần giảm cua đồng?

Cua đồng chứa cholesterol cao, đặc biệt là phần gạch cua. Cholesterol dư thừa có thể làm tăng mảng xơ vữa trong động mạch vành, gây nguy hiểm. Bạn chỉ nên dùng nước riêu để tạo vị, không ăn phần thịt và gạch cua quá nhiều.

3. Mắm tôm có thực sự nguy hiểm không?

Mắm tôm rất giàu natri (muối) và cholesterol. Natri làm tăng huyết áp, tăng gánh nặng cho tim, còn cholesterol góp phần xơ vữa động mạch. Vì vậy, người bệnh mạch vành nên tránh hoàn toàn mắm tôm.

4. Có thể thay thế bún bằng loại tinh bột khác không?

Bún là lựa chọn tốt vì có chỉ số đường huyết thấp hơn cơm trắng. Tuy nhiên, bạn có thể thay bằng miến dong, hoặc giảm lượng bún và tăng rau để tạo cảm giác no mà ít năng lượng.

5. Ăn bún riêu cua vào buổi nào là tốt nhất?

Nên ăn vào bữa trưa để cơ thể có thời gian tiêu hóa và sử dụng năng lượng. Tránh ăn vào buổi tối vì dễ tích tụ mỡ, tăng gánh nặng cho tim.

Disclaimer: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa. Người bệnh mạch vành nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi chế độ ăn. Các số liệu dinh dưỡng là ước tính, có thể thay đổi tùy theo cách chế biến và nguyên liệu cụ thể.