Estrogen

Dược lý lâm sàng: Các estrogen có vai trò quan trọng trong sự phát triển và duy trì hệ niệu-sinh dục và các đặc điểm sinh dục thứ phát của nữ giới. Chúng thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển của âm đạo, tử cung, vòi trứng, và làm vú phát triển. Chúng gián tiếp góp phần vào sự hình thành khung xương, duy trì trương lực và tính đàn hồi của cơ quan niệu-sinh dục, vào những thay đổi ở đầu của xương dài diễn ra khi bắt đầu và khi kết thúc sự tăng trưởng tuổi dậy thì, mọc lông nách và lông mu, và làm sậm màu núm vú và các mô sinh dục. Sự sụt giảm hoạt động estrogenic và progestogenic của buồng trứng vào cuối chu kỳ kinh nguyệt có thể tạo ra kinh nguyệt, mặc dù sự ngừng tiết ra progesterone là yếu tố quan trọng nhất trong chu kỳ kinh nguyệt có rụng trứng. Tuy nhiên, trong chu kỳ trước rụng trứng hay không rụng trứng, estrogen là yếu tố quyết định chủ yếu trong việc tạo ra kinh nguyệt. Estrogen còn ảnh hưởng đến sự tiết hormone hướng sinh dục của tuyến yên. Tác dụng dược lý của các estrogen liên hợp tương tự như tác dụng của các estrogen nội sinh. Trong các mô đích (các cơ quan niệu-sinh dục nữ, vú, hạ đồi, tuyến yên); estrogen xâm nhập vào tế bào và được chuyển đến nhân tế bào. Sự tổng hợp RNA và protein đặc hiệu xảy ra là nhờ tác dụng của estrogen. Việc uống Estrogen đối với phụ nữ mãn kinh làm tăng lượng cholesterol lipoprotein tỷ trọng cao (HDL-C) và làm giảm lượng cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL-C). Nó cải thiện tình hình lipid trong máu và được ghi nhận như một tác nhân tạo nên những tác dụng có lợi của Estrogen trên nguy cơ bệnh tim mạch ở những phụ nữ mãn kinh. Các estrogen liên hợp tan trong nước và được hấp thu tốt từ đường tiêu hoá. Sự chuyển hoá và bất hoạt xảy ra chủ yếu ở gan. Một vài estrogen được thải ra ở mật; tuy nhiên chúng được hấp thụ lại từ ruột non và quay trở lại gan thông qua hệ thống tĩnh mạch cửa. Các estrogen dạng liên hợp mang tính acid mạnh và được ion hóa trong các dịch cơ thể, điều này giúp cho sự đào thải qua thận do việc tái hấp thu tại ống thận rất nhỏ. Tác dụng lâm sàng: Các triệu chứng vận mạch đi kèm với sự thiếu hụt estrogen: Cơn bốc hỏa (cảm giác nóng bừng ở thân trên và mặt, làm đỏ da và đổ mồ hôi) xảy ra ở 80% phụ nữ mãn kinh là kết quả của sự thiếu hụt các hormone buồng trứng. Các triệu chứng này được thấy ở những phụ nữ mãn kinh do phẫu thuật hay mãn kinh tự nhiên. Tuy nhiên, những cơn bốc hỏa có thể nghiêm trọng hơn ở phụ nữ mãn kinh do phẫu thuật. Những cơn bốc hỏa có thể xảy ra trước khi mãn kinh. Những nghiên cứu mù đôi, ngẫu nhiên, kiểm chứng bằng placebo đã khẳng định sự giảm đáng kể những cơn bốc hỏa ở những phụ nữ mãn kinh dùng Estrogen. Chứng loãng xương đi kèm với sự thiếu hụt estrogen: Ðiều trị thay thế estrogen là phương pháp duy nhất có hiệu quả để ngăn ngừa chứng loãng xương (giảm khối lượng xương) ở những phụ nữ mãn kinh. Estrogen làm giảm sự tiêu xương và làm chậm lại hay tạm ngừng quá trình mất xương khi mãn kinh. Các nghiên cứu kiểm tra-trường hợp cho thấy giảm được tới 60% trường hợp gãy cổ xương đùi và xương cổ tay ở những phụ nữ đã bắt đầu dùng estrogen thay thế trong vòng vài năm sau khi mãn kinh. Các nghiên cứu còn cho rằng estrogen làm giảm tỷ lệ gãy xương sống. Một nghiên cứu lâm sàng cho thấy thậm chí cả khi estrogen thay thế được bắt đầu muộn tới 15 năm sau khi mãn kinh, sự mất xương cũng được ngăn chặn nhưng không thấy có sự phục hồi xương. Hiệu quả của việc bảo vệ xương chỉ được duy trì chừng nào việc điều trị bằng estrogen liên hợp còn được tiếp tục. Các nhóm dân tộc khác nhau có nguy cơ loãng xương khác nhau. Lợi ích về tim mạch: Các nghiên cứu kiểm tra-trường hợp, đoàn hệ và có chụp mạch máu đã được thực hiện nhằm khảo sát sự liên quan giữa điều trị estrogen đường uống sau mãn kinh và bệng tim mạch. Ða số các nghiên cứu cho thấy nguy cơ bệnh tim mạch giảm xuống ở những phụ nữ mãn kinh dùng liệu pháp thay thế estrogen. Một phân tích các số liệu cho thấy có sự giảm khoảng 50% nguy cơ bệnh tim mạch nơi phụ nữ được điều trị bằng estrogen liên hợp. Trong đa số những nghiên cứu này, estrogen liên hợp là phương pháp trị liệu chủ đạo. Hiệu quả có lợi này có vẻ liên quan đến nhiều cơ chế tác dụng có lẽ không chỉ giới hạn ở những tác dụng có lợi đến lipid và liporotein và tác dụng trực tiếp đến mạch vành. Mặc dù có báo cáo cho rằng việu điều trị bằng progestogen có thể làm giảm bớt tác dụng có lợi của estrogen trên lipid, tác dụng tổng quát đối với bệnh tim mạch vẫn còn chưa rõ. Nên sử dụng estrogen liên hợp cùng với những biện pháp quan trọng khác như thay đổi chế độ ăn, thể dục, và ngừng hút thuốc lá để đạt lợi ích tối đa về tim mạch. Viêm teo âm đạo và viêm teo niệu đạo đi kèm với sự thiếu hụt estrogen: Khi thiếu sự kích thích của estrogen, các mô âm đạo và âm hộ teo lại, các thành âm đạo trở nên mỏng và khô, và các nếp gấp biến mất. Dễ bị đau và ngứa, kèm theo là tiểu khó và giao hợp đau. Việc giao hợp có thể gây nên nứt và loét với xuất huyết điểm hoặc xuất huyết thật sự. Những biến đổi này có thể phục hồi được bằng cách điều trị thay thế estrogen. Chứng giảm estrogen huyết ở phụ nữ: Ðiều trị thay thế estrogen được chỉ định đối với chứng giảm estrogen huyết liên quan đến sự giảm năng tuyến sinh dục nữ hay suy buồng trứng tiên phát. Suy buồng trứng tiên phát bắt đầu sớm sẽ khiến các đầu xương chậm khép lại và ngăn trở sự trưởng thành của xương. Sự thiếu hụt estrogen lâu dài thường dẫn đến chứng loãng xương (về tác dụng của điều trị thay thế estrogen xin xem phần loãng xương). Ðiều trị estrogen thường đi kèm với sự xuất hiện những đặc điểm của phái nữ ởnhững bệnh nhân này.